Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος

Μόνιμο URI για αυτήν την κοινότηταhttps://repository.ihu.gr/handle/11544/48373

Περιηγούμαι

Πλοήγηση Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος ανά Ημερομηνία έκδοσης

Φιλτράρετε τα αποτελέσματα ανά έτος ή μήνα
Τώρα δείχνει 1 - 1 από 1
  • Μικρογραφία εικόνας
    Τεκμήριο
    Αξιολόγηση της ποιότητας νερού του ποταμού Αξιού
    (ΔΙΠΑΕ, 2026-06-28) Κασαμπαλή, Αντωνία Μαρία; Κυνηγοπούλου, Βασιλική; Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος
    Η άρδευση επηρεάζει την ανάπτυξη των καλλιεργειών και την ποιότητα και δομή του εδάφους. Ο ποταμός Αξιός αποτελεί βασική πηγή νερού για την άρδευση στη Βόρεια Ελλάδα, καθώς τα νερά του τροφοδοτούν τα εκτεταμένα αρδευτικά δίκτυα και τις καλλιέργειες της πεδιάδας της Θεσσαλονίκης. Η παρούσα διπλωματική εργασία αξιολογεί την ποιότητα των υδάτων του ποταμού Αξιού μέσω συστηματικής μηνιαίας δειγματοληψίας σε τρεις θέσεις κατά τη ροή του, στην Ειδομένη (σημείο εισόδου στην ελληνική επικράτεια από την Βόρεια Μακεδονία), το Πρόχωμα (σταθμός μέσης διαδρομής εντός της αγροτικής ζώνης) και τα Μάλγαρα (κατάντη θέση πλησίον του εκβολικού συστήματος του δέλτα), κατά την χρονική περίοδο 2018-2023. Για την πραγματοποίηση της έρευνας χρησιμοποιήθηκε μια εξαετής βάση πρωτογενών δεδομένων φυσικοχημικών παραμέτρων, η οποία παραχωρήθηκε από το Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Η μεθοδολογία της εργασίας βασίστηκε στην εφαρμογή στατιστικών, υδροχημικών και διαγραμματικών μεθόδων ταξινόμησης. Αναλύθηκαν βασικές φυσικοχημικές παράμετροι, όπως το pH, η ηλεκτρική αγωγιμότητα, τα κύρια ιόντα, τα θρεπτικά και το BOD, προκειμένου να προσδιοριστεί ο υδροχημικός χαρακτήρας του ποταμού και η αρδευτική καταλληλότητά του. Πραγματοποιήθηκε σύγκριση των συγκεντρώσεων με τα διεθνή πρότυπα που έθεσαν οι Ayers και Westcot (1985) κατά FAO, καθώς και χωρική και χρονική ανάλυση. Τα αποτελέσματα της υδροχημικής ανάλυσης έδειξαν ότι ο ποταμός Αξιός χαρακτηρίζεται σταθερά από τον ασβεστομαγνησιούχο διττανθρακικό τύπο σε όλο το μήκος του, γεγονός που μαρτυρά τον ισχυρό γεωγενή έλεγχο και τη χημική αποσάθρωση των ανθρακικών και δολομιτικών πετρωμάτων της λεκάνης απορροής ως την κύρια διεργασία διαμόρφωσης της χημείας των υδάτων. Με βάση τα κριτήρια από τους Ayers & Westcot (1985), η ποιότητα του νερού κρίνεται ως υψηλή για γεωργική χρήση. Η μέση ηλεκτρική αγωγιμότητα (~387 μS/cm στην Ειδομένη έως ~405 μS/cm στα Μάλγαρα) και οι συγκεντρώσεις νατρίου και χλωριούχων, οι οποίες συνδέονται με κινδύνους ειδικής τοξικότητας σε ευαίσθητες καλλιέργειες, παρέμειναν σταθερά εντός των ορίων της κατηγορίας «Κανένας Περιορισμός», υποδηλώνοντας πολύ καλή καταλληλότητα για τις περισσότερες αρδευτικές χρήσεις, υπό συνήθεις εδαφοκλιματικές συνθήκες και κατάλληλη διαχείριση, καθώς και για εφαρμογή με συστήματα καταιονισμού. Σύμφωνα με τα διαγράμματα που προτάθηκαν από τους Allison και Richards, το νερό χαρακτηρίζεται μέτριας έως καλής ποιότητας (S1-C2), κατάλληλο για άρδευση, με προφύλαξη σε εδάφη με ανεπαρκή αποστράγγιση, ενώ με βάση τον Wilcox αξιολογείται ως «Εξαιρετικό», χωρίς να υποδεικνύονται σημαντικοί μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι νατρίωσης, τοξικότητας ή υποβάθμισης της εδαφικής δομής. Ωστόσο, η χωρική ανάλυση αποκάλυψε μια κλιμακωτή υποβάθμιση της ποιότητας από ανάντη προς κατάντη, με το σημείο των Μαλγάρων να αναδεικνύεται ως το πλέον επιβαρυμένο. Εκεί καταγράφηκαν οι υψηλότερες τιμές και η μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε αγωγιμότητα, νάτριο και χλωριούχα, ως αποτέλεσμα της σωρευτικής επίδρασης των γεωργικών απορροών της πεδιάδας, της εισροής αστικών λυμάτων, αλλά και παροδικών φαινομένων υφαλμύρωσης. Η χρονική ανάλυση ανέδειξε μία έντονη εποχικότητα, με αιχμές αλατότητας κατά τους θερινούς μήνες, λόγω μειωμένης παροχής και αυξημένης εξάτμισης και το έτος 2021 να παρουσιάζει την εντονότερη επιβάρυνση από το φαινόμενο αυτό. Η εργασία τεκμηριώνει την εξαιρετική αρδευτική αξία του Αξιού, αλλά παράλληλα αναδεικνύει την ανάγκη λήψης διαχειριστικών μέτρων για τη διατήρηση αυτής της ποιότητας.