Διδακτορικές και Μεταδιδακτορικές Διατριβές/ PhD and Postdoctoral Thesis

Μόνιμο URI για αυτήν την κοινότηταhttps://repository2024.ihu.gr/handle/123456789/46883

Περιηγούμαι

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

Τώρα δείχνει 1 - 20 από 29

The acute and long-term effects of pre-workout supplement ingestion on athletic performance in basketball players.
(ΔΙΠΑΕ, 2024-07-20) DOULIGERIS, ATHANASIOS; Papadopoulou, Sousana; Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας
The primary objectives of the present thesis were to i) investigate the acute (single dose) effects of a pre-workout supplement [PWS; 200 mg caffeine, 3.3 g creatine monohydrate, 3.2 g β-alanine, 6 g citrulline malate and 5 g branched-chain amino acid (BCAA) per dose] on jumping, sprinting, agility, anaerobic and aerobic performance and ii) examine long-term (4 weeks) effects of a PWS on body composition, anaerobic alactic (jumping, sprinting, agility), anaerobic lactic (Running-based Anaerobic Sprint Test: RAST), and aerobic performance and muscle damage/health-related markers within the in-season period in well-trained basketball players. 30 well-trained basketball players (age: 25.2 ± 6.8 years, height: 185.6 ± 7.0 cm, weight: 85.8 ± 11.7 kg, body fat: 16.9 ± 3.7 %) in a double-blind placebo-controlled study, that investigated the acute (single dose) effect of a PWS on anaerobic alactic (jumping, sprinting, agility), anaerobic lactic (RAST) and aerobic performance (Yo-Yo Intermittent Recovery Test Level 1) were assigned either to pre-workout (PWS, n=15) or placebo (PL, n=15) groups. Basketball-specific performance measurements were assesed on two different days (1-week interval) within the in-season period. During the first trial, half of the players in each group randomly performed the measurements without PWS or PL, while the remaining participants, 30 minutes before the assessments, consumed PWS or PL. The reverse condition was implemented during the second trial. Eighteen basketball players (age: 24.4 ± 6.3 years, height: 185.7 ± 8.0 cm, weight: 85.7 ± 12.8 kg, body fat: 16.5 ± 4.2 %) in a randomized, double-blind, parallel 4-week study that investigated the effects of a PWS ingested prior to exercise on body composition, anaerobic lactic (jumping, sprinting, agility) performance, anaerobic lactic (RAST) performance, aerobic (Yo-Yo Intermittent Recovery Test Level 1) performance, and muscle damage/health-related markers, were randomly seperated into two different groups: pre-workout supplement (PWS, n = 10) or placebo (PL, n = 8). Supplementation lasted four weeks during the in-season period, with daily ingestion of 20 grams of PWS or isocaloric PL 30 minutes before training or after waking up on off days. The results following acute PWS ingestion indicated significant improvements in counter-movement jump (CMJ) (PWS: 4.3±2.1%; PL: 1.2±1.0%), agility (PWS: -2.9±1.8%; PL: 1.8±1.7%), RAST average (PWS: 18.3±9.1%; PL: -2.2±2.0%), minimum power (PWS: 13.7±8.9%; PL: - 7.5±5.9%), and fatigue index (PWS: -25.0± 0.9%; PL: -4.6± 0.6%) in PWS group (p < 0.05) vs. PL group (p > 0.05). No significant changes were found, either within or between groups in sprinting, aerobic performance, or blood lactate concentrations (p > 0.05). The results following four weeks of PWS ingestion indicated significant improvements in aerobic performance in PWS group (PWS: 8 ± 6%; PL: -2 ± 6%; p = 0.004) compared to PL. Moreover, it was found that both groups had a significant decrease in peak (F=7.0; p = 0.017), average (F=10.7; p = 0.005), and minimum power (F=5.1; p = 0.039) after the 4-week supplementation period. We did not detect any other significant changes between groups (p > 0.05). According to the results of our study and considering the study's limitations, it seems that an acute consumption of PWS could improve basketball players' jumping, agility and anaerobic performance but not peak power, sprinting and aerobic performance. Moreover, 4 weeks of PWS supplementation within the in-season period seems to beneficially affect the aerobic performance of well-trained basketball players. However, it did not prevent the observed decrease in anaerobic power and had no effect on the other measurements of anaerobic alactic performance (jumping, sprinting, and agility performance). Hence, no other significant changes were found in body composition, or muscle damage and health-related bloodborne markers.
Development of intelligent computational methods for solving time-varying problems
(ΔΙΠΑΕ, 2025-10-01) Γεροντίτης, Δημήτριος; Τζέκης, Παναγιώτης; Σχολή Μηχανικών, Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων
This PhD thesis presents the development of novel recurrent neural network (RNN) architectures, introducing new activation functions and discrete-time formulations to address time-varying problems in numerical linear algebra. While nonlinear activation functions have been shown to enhance the convergence speed of Zeroing Neural Network (ZNN) models, existing ZNN frameworks typically impose strict constraints—requiring activation functions to be both strictly odd and monotonically increasing. These limitations reduce the flexibility and expressive capacity of the models, underscoring the need for innovation in this area. In response, this thesis proposes enhanced models that significantly improve the accuracy and convergence performance of traditional approaches. The thesis is structured into four chapters. Chapter One introduces foundational concepts from mathematical analysis and matrix theory that support the structure of RNN models. It also reviews key definitions related to RNNs, common recurrent architectures, and widely used activation functions. Essential theorems from dynamical systems theory and core programming techniques employed throughout the research are also discussed. The chapter concludes with a survey of real-world applications where RNNs have proven effective in solving practical problems. Chapter Two extends the Zhang Neural Network (ZNN) framework to handle cases where the time derivative of the Zhangian function does not exist at certain points. To address such scenarios—where the indefinite error function E(t), whether matrix-, vector-, or scalar-valued, contains non-differentiable elements—two novel approaches are proposed. In addition, a new family of activation functions, specifically designed for integration within the ZNN framework, is introduced. These are used to construct advanced models for solving time-varying matrix equations, including the Stein, Sylvester, and Generalized Sylvester equations. Compared to earlier nonlinear RNN models with conventional activation functions, the proposed models exhibit significantly improved convergence rates. Simulink-based simulations validate the effectiveness of these models, demonstrating both faster convergence and improved solution accuracy. In Chapter Three, the thesis explores the application of discretization techniques to the ZNN framework, resulting in the formulation of novel discrete-time RNN models. These models are employed to solve a range of mathematical problems, such as matrix inversion and nonlinear optimization. Additionally, the discrete-time models are applied to robotics tasks, including robotic manipulator control and tracking control for the Stewart platform. Experimental results show that these models outperform existing discrete-time methods in terms of accuracy. Finally, Appendices A and B include Simulink diagrams of the baseline RNN models and activation functions used in comparative analyses, alongside those of the novel formulations proposed in this work.
Improved data science methods for real world business applications
Papageorgiou, Georgios
Data Science (DS) serves as a fundamental pillar across all industries, with businesses relying more than ever on data-driven insights for decision-making. Various methodologies are applied to industry data, often with multiple variations, aiming to extract valuable insights that can be translated by the corresponding stakeholders into actionable decisions. However, technological advancements and research innovations necessitate the exploration of new methodologies to drive progress in DS, Data Mining (DM), and Machine Learning (ML) research applied to industry data. This thesis sets out to explore three main pillars and introduce methods designed to enhance DS and DM applications within business contexts. To investigate and demonstrate these methods, we applied them to real-world business data from diverse domains, specifically basketball data, financial stock data, and energy-related data. Our primary research questions are focused on exploring, introducing, and presenting advanced methods for applying DS and DM techniques to real-world business data, including strategies for data retrieval. This thesis introduces innovative ML modeling approaches, new business-oriented Key Performance Indicators (KPIs) for method evaluation, novel ML evaluation methods rooted in DS fundamentals, advanced techniques for anomaly detection, and the application of Association Rule Mining (ARM) to clean datasets. Additionally, we present a new innovative normalization method for time-series data. This thesis first addressed advancements in individual modeling for highly volatile sports data, examining how optimal results can be achieved relative to standard ML methodologies. This effort aims to benchmark the forecasting performance of 14 ML models based on 18 advanced basketball statistics and KPIs. Additionally, business-oriented target variables in basketball are forecasted, focusing on minimizing forecasting errors for volatile data. A new business-oriented evaluation metric called Weighted Average Percentage Error (WAPE) is introduced. Additionally, an ensemble of anomaly detection methods was applied, including the Density-Based Spatial Clustering of Applications with Noise (DBSCAN) algorithm. The Apriori algorithm for ARM is also implemented to identify associations among different types of data. Lastly, we introduced a novel normalization method for time-series data called Adaptive Sliding Window Normalization (ASWN). This method dynamically adjusts normalization window sizes, based on anomalies detected through multiple methods. For finalizing these anomalies, DBSCAN is employed, and the Akaike Information Criterion (AIC), in conjunction with AutoRegressive Integrated Moving Average (ARIMA) models, are used to determine optimal window sizes in the absence of anomalies. By presenting all these advances in DS, spanning data processing, forecasting, and pattern and association recognition, this work aims to contribute to the fields of DS, DM, and ML as applied to real-world data and scenarios. All methods introduced are evaluated and discussed in terms of their applications, highlighting their contributions to the DS field, as well as their applicability in real-world business contexts. The primary focus remains on advancing techniques for extracting valuable insights from diverse types of raw data. Additionally, further research objectives are outlined to explore these methods and processes further, aiming to achieve optimal knowledge extraction and continued improvements in the field.
Improving the efficiency of the catalytic hydrogenation of CO2 via intensified process concepts and novel catalysts
Koidi, Vasiliki
The on-going use of fossil fuels leads to the persistent increase of carbon dioxide emissions, which in turn contribute to global warming and climate change. To mitigate this threat, a substantial part of research has been devoted to CO2 conversion into value-added products such as methanol or dimethyl ether. Methanol synthesis via CO2 hydrogenation reaction is exothermic, favored at high pressures and low temperatures. However, CO2 is a fully oxidized, thermodynamically stable, and chemically inert molecule that requires relatively high activation temperature. The reaction is therefore limited due to thermodynamics at high temperature and due to kinetics at low temperature. The purpose of the present thesis is to improve the efficiency of CO2 hydrogenation to value-added products, such as methanol or dimethyl ether, by developing novel catalysts and intensified process concepts with special emphasis on the experimental development of the sorption-enhanced (SE) methanol synthesis process. On the catalyst side, Mo₂C-based catalysts were systematically studied to address kinetic constraints, revealing that both the catalyst preparation method and Cu promotion significantly affect the catalytic performance, while Cu addition was also shown to increase methanol selectivity at temperatures below 275 °C. Additionally, the stability of a commercial CuO/ZnO/Al₂O₃ catalyst exposed to typical off-gases impurities was investigated, showing that activity loss is primarily due to a reduction in exposed Cu surface area caused by the poisons. To address thermodynamic limitations, the SE methanol synthesis concept was experimentally validated using zeolite-based sorbents for continuous water removal, enhancing methanol yield by up to 115%. The impact of different zeolites on performance and stability was evaluated, revealing that zeolite 4A offers the highest stability. Another route to circumvent thermodynamic limitations is to further convert the methanol produced to dimethyl ether. To that end, 3D-printing technology was employed to prepare structured acidic supports for methanol dehydration and bifunctional catalysts for the one-step CO₂-to-DME conversion, achieving high stability and selectivity.
The Innovation Engine Inside Government The Role of Labs in Public Sector Digital Transformation & Value Creation
(ΔΙΠΑΕ, 2026-06-08) Δεληγιάννης, Αθανάσιος; Περιστέρας, Βασίλειος; Σχολή Επιστήμης και Τεχνολογίας, Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας
The accelerating digital transformation of public administration demands a redefinition of how governments create public value. While private sector organizations have long relied on research and development laboratories to generate innovation, the public sector’s approach has historically been fragmented, incremental, and often constrained by bureaucratic norms. This thesis investigates Public Sector Innovation (PSI) units as institutional mechanisms that enable governments to transition from hierarchical, rule-based systems to open, adaptive, and citizen-centered models of governance. Set within the broader context of open government and digital democracy, the study argues that digital transformation is not merely a technical challenge but a profound organizational and cultural shift. It requires public administrations to embrace participatory methods, transparency, and cross-sector collaboration while maintaining accountability and privacy. The work explores how innovation labs function as vehicles of change, promoting experimentation, co-creation, and collaborative problem-solving within government structures. Thus, the central objective of the thesis is to examine the role of PSI units in generating innovation and public value, identifying the characteristics, success factors, and challenges that define their effectiveness. To achieve this, the research adopts a multi-layered methodology: An extensive literature review compares innovation paradigms across public and private sectors, highlighting typologies, drivers, and barriers of innovation. Comparative case studies of nine PSI units worldwide—ranging from MIT’s Connection Science Living Lab to the EU’s Joint Research Centre Policy Lab and the OECD’s OPSI—map their organizational models, missions, and practices. In-depth qualitative analysis of two atypical cases, the Greek eGovernment Team and the Norwegian Brønnøysund Register Center, provide insights into innovation processes within distinct national contexts. Data from these cases were analyzed thematically supported by inductive coding and iterative validation between researchers. The findings are integrated into a framework for assessing the institutional maturity and sustainability of PSI units. The study reveals that successful PSI units combine strategic alignment with political priorities and organizational autonomy to enable experimentation. Their effectiveness rests on five main pillars: Mission clarity and adaptability: Innovation units with well-defined yet flexible missions—co-created with stakeholders—exhibit higher resilience and policy relevance. Learning-oriented culture: Acknowledging and learning from failure strengthens organizational agility and knowledge sharing. Human-centered capability building: Staff diversity and continuous professional development are vital to sustain innovation momentum. Collaborative ecosystems: Effective innovation units function as intermediaries connecting government, academia, civil society, and business. Open communication and visibility: Transparency and active dissemination of knowledge increase legitimacy and stakeholder engagement. Common success factors include policy integration, prototype adoption, and capacity-building outcomes - not so commercial results. The research identifies fragility and political dependency as recurring challenges—many labs face closure following leadership or funding changes. Institutional embedding, long-term mandates, and evaluation frameworks are crucial to overcoming these vulnerabilities This research concludes that PSI units should not be considered isolated innovation outposts but rather systemic enablers of digital governance. Their value lies in institutional learning, network building, and the democratization of innovation processes. Public sector innovation is increasingly characterized by collaborative, iterative, and citizen-driven practices, transforming governments into facilitators of collective intelligence and public value creation. The thesis also provides an evaluative framework and typology for PSI units, offering policymakers and managers practical guidance for sustaining innovation cultures within bureaucratic systems. It also outlines practical scenarios that can guide the creation and success of such units under different conditions
Machine Learning based methods for monitoring and control in modern Industry 4.0 systems
(ΔΙΠΑΕ, 2026-06-10) Gravanis, Georgios; Diamantaras, Konstantinos; Papadopoulou, Simira; Salampasis, Michail; Σχολή Μηχανικών, Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων
This thesis presents the results of a systematic research conducted about the integration of Machine Learning (ML) methods in modern Industry 4.0 systems. The work is motivated by the increasing availability of industrial operational data and by the limitations of conventional approaches when dealing with nonlinear dynamics, scarce fault labels, Machine learning black-box behavior, and in general by the benefits of fast online decision support in industrial environments. More specifically, within this thesis is explored how ML can advance five complementary directions of modern Industry 4.0 systems i.e. Supervised Fault Detection and Diagnosis (FDD) in nonlinear processes, explainability of FDD model decisions, unsupervised anomaly detection in manufacturing systems, ML-augmented advanced control, and surrogate property modeling enabling digital twin development. For supervised fault detection and diagnosis, dynamic neural-network models based on Long Short Term Memory (LSTM) and Time Delay Neural Network (TDNN) architectures are combined with dimensionality-reduction techniques and evaluated on the Tennessee Eastman Process (TEP) benchmark problem. The best configurations achieve approximately 98.5% average classification accuracy, demonstrating strong capability for real-time fault recognition in nonlinear industrial processes. To improve classifier transparency, ML explainability methods i.e. Integrated Gradients and SHAP are applied to the FDD framework, showing that, for most disturbances, the explanations generated are consistent providing physically meaningful insights from a process-engineering perspective. The thesis further proposes an unsupervised anomaly-detection framework for manufacturing machinery based on k-nearest-neighbor outlier detection and correlation with a Key Quality Indicator. Applied to an industrial yogurt packaging machine, the method provides guidance for identifying hidden malfunctions and ranking the most probable root-cause machinery subsystems. Except for supervised and unsupervised fault and anomaly detection, it is explored whether ML can be part of advanced control methods. To this extend, a ML model is embedded in a nonlinear model predictive control algorithm for the energy management in a multi-node microgrid. In this case TDNN based state-of-charge predictors replace mechanistic models and reduce cumulative energy transfer between nodes by about 6.5% on average while remaining feasible for real-time implementation. Finally, it is investigated whether ML can be utilized to create surrogate models capturing thermophysical properties for Digital Twin development. In this thesis Autoencoder and Support Vector Regressor models are developed for the prediction of CO2 and CH4 diffusivities in liquid water, using experimental and molecular dynamics simulated supported datasets. The results show that the proposed models capture the nonlinear dependence of diffusivity on pressure and temperature, providing accurate predictions across broad operating conditions. Overall, the current thesis demonstrates that ML can enhance modern Industry 4.0 systems in a trustworthy, scalable, and application-oriented manner.
Optimal energy management strategies for autonomous and interconnected microgrids with renewable energy production and storage
(ΔΙΠΑΕ, 2025-10-31) Τρίγκας, Δημήτριος; Παπαδοπούλου, Σημίρα; Σχολή Μηχανικών, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης
This thesis presents an integrated study on the energy management of autonomous multi-node microgrids, developed and analyzed using as a basis a real small-scale experimental installation. The primary objective is to design and demonstrate supervisory control strategies that maximize renewable energy utilization, minimize dependence on fossil-based backup units and ensure continuous supply to all loads. The study addresses the coordination of distributed renewable generation, energy storage, hydrogen systems and flexible demand through hierarchical energy management, with emphasis on the development and application of advanced predictive control frameworks. The research adopts a hierarchical control structure, with node-level strategies balancing renewable generation and storage and supervisory strategies coordinating energy exchanges across nodes. The first supervisory method explored is based on a Finite State Machine (FSM). By discretizing battery’s state of charge (SOC) into operational zones and defining transitions corresponding to import, export, or autonomous modes, the FSM provides a transparent and computationally efficient way to manage power exchanges. Results show that FSM-based coordination reduces renewable curtailment and backup systems utilization compared to isolated node operation. However, as a rule-based approach, it cannot anticipate future fluctuations or optimize decisions over time horizons longer than the present operating step. To overcome these limitations, the thesis develops a Nonlinear Model Predictive Control (NMPC) framework, which constitutes its central contribution. NMPC relies on forecasts of renewable generation and load profiles to optimize energy exchanges among nodes over a prediction horizon. By explicitly including the operational limits of the energy subsystems, NMPC ensures feasible operation while minimizing fossil fuel usage and renewable curtailment. Comparative studies demonstrate that isolated operation of each node, while capable of maintaining self-sufficiency, often results in inefficient use of storage resources and higher diesel reliance. NMPC coordination, by contrast, enables surplus renewable energy to be absorbed by neighboring nodes or storage systems and allows deficits to be shared across the network, significantly improving the efficiency. Building on this framework, the thesis explores the refinement of NMPC through the tuning of weight coefficients. These weights balance the importance assigned to SOC deviation from reference trajectories and control effort in the optimization problem. By employing a forecast-driven tuning mechanism, the NMPC adapts to changing operating conditions and improves flexibility in the management of renewable variability. Although the transition from local rule-based management to NMPC coordination represents the primary advance, the incorporation of weight tuning illustrates how predictive controllers can be further enhanced to achieve even greater efficiency. The thesis also examines the integration of electric vehicles (EVs) as flexible loads in the multi-node microgrid. Uncontrolled charging increases demand peaks and increases fossil fuel dependence, while optimal charging scheduling aligns EV demand with renewable availability. The results demonstrate that this approach reduces peak loads and improves renewable absorption, turning EVs into controllable resources that actively support system efficiency and stability. Finally, the study develops a digital twin of the experimental microgrid, designed as a digital replica that links operational data with a virtual representation. Except of providing monitoring capabilities, the digital twin enables predictive scenario analysis, that allows alternative control strategies and future conditions to be tested before deployment. This functionality enhances resilience, improves decision-making and complements the predictive supervisory control framework. The results of the thesis demonstrate that predictive supervisory management substantially improves the operation of autonomous multi-node microgrids. FSM-based control offers a first level of coordination, but NMPC provides a decisive improvement by proactively scheduling distributed resources and enabling effective energy exchange among nodes. Compared with isolated operation, NMPC achieves higher renewable utilization, reduced diesel usage and more balanced exploitation of both short and long-term storage. The addition of weight tuning further strengthens flexibility, while the integration of EVs and the digital twin expand the functionality and resilience of the system. All these contributions establish a comprehensive framework for the optimal and sustainable management of future distributed energy systems.
Start-Up Επιχειρηματικότητα: έρευνα σχέσεων μεταβλητών με χρήση πινάκων διασταύρωσης, συντελεστών συσχέτισης, αμοιβαίας πληροφορίας, και οφέλους πληροφορίας
(ΔΙΠΑΕ, 2024-12) Σπυρόπουλος, Θεοχάρης-Στυλιανός Κ.; Πολυχρονίδου , Περσεφόνη; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών
Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει την επιχειρηματικότητα των ελληνικών Start-Up (νεοφυών επιχειρήσεων). Η διδακτορική διατριβή βασίζεται σε μεθόδους ποσοτικής ανάλυσης με την χρήση δομημένου ερωτηματολογίου. Η διαμόρφωση του ερωτηματολογίου πραγματοποιήθηκε με την ολοκλήρωση της αντίστοιχης βιβλιογραφικής ανασκόπησης, όπου επισημάνθηκαν οι κύριες μεταβλητές που σχετίζονται με την επιχειρηματικότητα σε επίπεδο Start-Up. Η διδακτορική διατριβή επικεντρώνεται αυστηρά σε Start-Up επιχειρήσεις οι οποίες έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα, και η συλλογή δεδομένων έγινε σε επίπεδο ιδρυτών των Start-Up. Εξετάζονται Start-Up επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται σε διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της Start-Up επιχειρηματικότητας, μεγάλο μέρος της οποίας δεν έχει αποχτήσει ακόμα εταιρική μορφή και είναι συνεπώς δύσκολη η εξέταση της με βάση τα επίσημα στοιχεία. Εξετάζεται ένας σημαντικός αριθμός μεταβλητών που σχετίζονται με την επιχειρηματικότητα των Start-Up, όπως το Φύλο, η Ηλικία, η Εκπαίδευση, το Οικογενειακό Περιβάλλον των ιδρυτών, ο αριθμός των ιδρυτών κάθε Start-Up, το επίπεδο επιτυχίας, η επιχειρηματική εκπαίδευση, η εμπειρία, η ίδρυση από τους ιδρυτές προηγούμενων εταιριών Start-Up και η συνέχεια της λειτουργίας τους, τα έτη λειτουργείας της παρούσας Start-Up, η στόχευση της Start-Up σε επιχειρήσεις ή καταναλωτές, ο τομέας επιχειρηματικής δραστηριότητας, ο λόγος ίδρυσης της Start-Up και οι λόγοι ίδρυσης προηγουμένων Start-Up, ο ρόλος της επιχειρηματικής ευκαιρίας, της τεχνολογικής εξέλιξης, του επιχειρηματικού μοντέλου και της καινοτομίας διαδικασιών. Παράλληλα μελετώνται παράγοντες όπως ο ανταγωνισμός, ο βαθμός καινοτομίας, οι ανάγκες χρηματοδότησης, η πνευματική περιουσία και οι στρατηγικές συνεργασίες της επιχείρησης. Συγκεντρώθηκαν 321 ερωτηματολόγια κατά το διάστημα Νοεμβρίου 2022- Δεκεμβρίου 2023, και στη συνέχεια τα δεδομένα κωδικοποιήθηκαν ώστε να επεξεργαστούν. Το συγκεκριμένο δείγμα ικανοποιεί μια σειρά κριτηρίων για την επιστημονική έρευνα, τα οποία παρουσιάζονται λεπτομερώς στο κεφάλαιο της Μεθοδολογίας στην παρούσα διατριβή. Οι μέθοδοι ποσοτικής ανάλυσης που xxii χρησιμοποιήθηκαν περιλαμβάνουν την Περιγραφική Στατιστική, Πίνακες Διασταυρώσεων, Συντελεστής Συσχέτισης Pearson, Δείκτες Εντροπίας Αμοιβαίας Πληροφορίας και Οφέλους Πληροφορίας καθώς και στοιχεία από την Θεωρία Γράφων/Δικτύου. Τα ευρήματα επισημαίνουν μια σειρά σχέσεων ανάμεσα στις μεταβλητές που εξετάζονται και ειδική έμφαση δίνεται σε παράγοντες που συνεισφέρουν στην επιτυχία των Start-Up, ενώ παράλληλα επισημαίνονται και σχέσεις ανάμεσα στις υπόλοιπες μεταβλητές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Συγκριτική Ανάλυση, η σύγκριση δηλαδή των αποτελεσμάτων ανάμεσα στις διαφορετικές ποσοτικές μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν. Παράλληλα επισημαίνεται το γεγονός ότι οι μεταβλητές είναι δυνατόν να παρουσιάζουν διαφορετικές σχέσεις μεταξύ τους σε διαστήματα μεταξύ διαφορετικού εύρους τιμών. Συγκεκριμένα εξετάζοντας την μεταβλητή «Επιτυχία» και αποδίδοντας 5 διαφορετικούς βαθμούς επιτυχίας προέκυψαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα ανάμεσα σε Start-Up οι οποίες ανήκουν σε διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας σε ότι αφορά τις σχέσεις μεταξύ των μεταβλητών και επισημαίνεται η δυσκολία αναγωγής (ή η ιδιαίτερη προσοχή που απαιτείται) σε ορισμένες περιπτώσεις γενικών συμπερασμάτων από το σύνολο των δεδομένων σε συγκεκριμένο εύρος τιμών. Τα ευρήματα περιλαμβάνουν τον ρόλο της αναγνώρισης της επιχειρηματικής ευκαιρίας τις ανάγκες χρηματοδότησης και την ανάγκη δημιουργίας στρατηγικών συνεργασιών, όπως και τους ρόλους της επιχειρηματικής εκπαίδευσης, της ηλικίας και της εμπειρίας των ιδρυτών Start-Up. Τα βασικά συμπεράσματα εξετάζονται ως προς τις επιχειρηματικές συνέπειες που επιφέρουν και επισημάνθηκαν πιθανά σημεία βελτίωσης των αποτελεσμάτων της StartUp επιχειρηματικότητας.
Ανάλυση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και της επίδοσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α) Α' βαθμού µε βάση την λογιστική τους πληροφόρηση και το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα
(ΔΙΠΑΕ, 2025-02) Γαλάνης, Στέργιος; Παζάρσκης , Μιχαήλ; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών
Η παρούσα διατριβή αποτελείται από τέσσερις εργασίες. Η εργασία του Εισαγωγικού Κεφαλαίου εξετάζει τη βιβλιογραφία σχετικά με τη διακυβέρνηση και ιδίως τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και απαντά σε τρία αλληλένδετα ερευνητικά ερωτήματα. Χρησιμοποιώντας μια τεχνική συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης, εξετάζονται 90 άρθρα δημοσιευμένα σε περιοδικά με κριτές μεταξύ 1986 και 2021. Μετά το 2014, παρατηρείται μια αύξηση των δημοσιεύσεων, οι περισσότερες στις έρευνες μίας χώρας, στις ανεπτυγμένες και στις αναδυόμενες χώρες. Τα άρθρα δίνουν έμφαση στην έρευνα/ερωτηματολόγιο/άλλη εμπειρική μέθοδο, ενώ η πλειονότητα των άρθρων χρησιμοποιεί τη θεωρία της αντιπροσώπευσης ως μεθοδολογία. Επιπλέον, αναδεικνύεται ότι τα ερευνητικά θέματα της διακυβέρνησης και της λειτουργικής αποτελεσματικότητας εκτιμώνται ιδιαίτερα από τους ακαδημαϊκούς. Η εργασία του Μέρους Α’ Κεφαλαίου Α’ έχει ως στόχο να καταδείξει την οργάνωση και την εξέλιξη των νομικών πλαισίων εσωτερικού ελέγχου σε μια ομάδα μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία - PIGS) που αντιμετώπισαν σημαντικές οικονομικές προκλήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και στις αρχές της δεκαετίας του 2010, να αναδείξει ομοιότητες και διαφορές και να συγκρίνει το νομικό πλαίσιο κάθε χώρας υπό το πρίσμα της θεσμικής θεωρίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας αποκαλύπτουν ότι τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) της Πορτογαλίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Ισπανίας (PIGS) παρουσιάζουν ένα μείγμα ομοιοτήτων και διαφορών που επηρεάζονται τόσο από τους κοινούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) όσο και από τα μοναδικά εθνικά πλαίσια. Η εργασία του Μέρους Β’ Κεφαλαίου Α’ έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει την απουσία ανάπτυξης μια μεθοδολογίας για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων κατά την προετοιμασία ενός σχεδίου εσωτερικού ελέγχου στους δήμους σε σχέση με την Ελλάδα και αλλού. Προτείνει ένα σχέδιο εσωτερικού ελέγχου με βάση τις ελεγκτικές προτεραιότητες επιδιώκοντας να διασφαλίσει τον επαρκή εντοπισμό, την αξιολόγηση και τη σύνδεση των κινδύνων που χαρακτηρίζουν τον δήμο εντός του ελεγκτικού σύμπαντος. Περαιτέρω, η προτεινόμενη μεθοδολογία ακολουθεί το διεθνές πλαίσιο επαγγελματικών πρακτικών και τα διεθνή πρότυπα για την επαγγελματική πρακτική του εσωτερικού ελέγχου. Η εργασία του Μέρους Β’ Κεφαλαίου Β’ ακολουθεί τη μέθοδο της εκτίμησης δεσμευμένης και της μη δεσμευμένης αποτελεσματικότητας τάξης α με στόχο να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των ελληνικών ΟΤΑ α΄ βαθμού για τα έτη 2015-2020 αποκαλύπτοντας τους καθοριστικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον εσωτερικό έλεγχο. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι δήμοι της Ελλάδος είναι αναποτελεσματικοί κατά 53%. Αναφορικά με την επίδραση των εξωγενών/περιβαλλοντικών μεταβλητών, δύο από τις τέσσερις συνεχείς περιβαλλοντικές μεταβλητές είναι στατιστικά σημαντικές. Επιπλέον, τρεις από τις τέσσερις διακριτές περιβαλλοντικές μεταβλητές, ήτοι τα δημογραφικά στοιχεία των δήμων, τα μοναδικά γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά τους κ.λπ., η ορεινότητα και η περιφέρεια - είναι στατιστικά σημαντικές σε κάθε επίπεδο. Τα ευρήματα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο εσωτερικός έλεγχος για να είναι αποτελεσματικός οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποτελέσματα της έρευνας ως προειδοποιητικά σημάδια (red flags). Τέλος, παρουσιάζονται τα συμπεράσματα και οι μελλοντικές προτάσεις για έρευνα.
Διαχείριση και ανάλυση δεδομένων μέσω τεχνητής νοημοσύνης για την εφαρμογή μεθοδολογιών προβλεπτικής συντήρησης σε συστήματα βιομηχανικής παραγωγής και αλυσίδες αξίας
(ΔΙΠΑΕ, 2026-01-08) Μαλλιώρης, Παναγιώτης; Μπεχτσής, Δημήτριος; Σχολή Μηχανικών, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης
Η Βιομηχανία 4.0 είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις ροές μεγάλου όγκου δεδομένων που λαμβάνονται από ενσωματωμένα συστήματα έξυπνων αισθητήρων και μηχανών εγκατεστημένα στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Οι απρόσμενες βλάβες, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την παραγωγή και να οδηγήσουν το οικοσύστημα της εφοδια-στικής αλυσίδας σε δυσλειτουργία. Οι βέλτιστες στρατηγικές συντήρησης, υποστηρίζουν την διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας των γραμμών παραγωγής, την ελαχιστοποίηση των δυσλειτουργιών της εφοδιαστικής αλυσίδας και την βελτίωση των δεικτών βιωσιμότητας. Στο πλαίσιο της έξυπνης παραγωγής, η προβλεπτική συντήρηση και οι επεξηγηματικές προσεγγίσεις αποσκοπούν στην μείωση του χρόνου διακοπής λειτουργίας των μηχανών, την μείωση του λειτουργικού κόστους και την αύξηση της παραγωγικότητας ενισχύοντας την συνολική απόδοση των συστημάτων και υποστηρίζοντας τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων. Ο γενικότερος στόχος της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι i) η συστηματική εξέταση των καινοτόμων εφαρμογών προβλεπτικής συντήρησης σε διάφορους βιομηχανικούς τομείς προσφέροντας εξατομικευμένες γνώσεις από ακαδημαϊκή και εφαρμόσιμη οπτική και συνοψίζοντας τα αποτελέσματα σε έναν συγκριτικό χάρτη υποστήριξης λήψης απόφασης, ii) η πρόταση μιας ολοκληρωμένης μεθοδολογίας εφαρμογής προβλεπτικής συντήρησης και διάγνωσης της κατάστασης υγείας αντλιών, iii) η παρουσίασης μιας προσέγγισης εφαρμογής μηχανικής όρασης για την ανίχνευση και κατηγοριοποίηση ελαττωματικών συσκευασιών σε πραγματική φαρμακοβιομηχανία, αξιοποιώντας ένα μικρό πλήθος αρχικών εικόνων ανά έξοδο κατηγοριοποίησης, iv) η πρόταση ενός ολιστικού πλαισίου συντήρησης, απεικονίζοντας μια συνολική μεθοδολογία διαχείρισης και αξιοποίησης όλης της διαθέσιμης αδόμητης και δομημένης πληροφορίας καθώς και την εφαρμογή μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη λήψης αποφάσεων σε λειτουργικό, τακτικό και στρατηγικό επίπεδο. Το ολιστικό πλαίσιο συντήρησης με έμφαση στις επεξηγηματικές προσεγγίσεις, υλοποιήθηκε σε μια πραγματική γραμμή παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων. Από ακαδημαϊκής άποψης, η συμβολή της διδακτορικής έρευνας είναι η συγκριτική και συστηματική επισκόπηση των καινοτόμων εφαρμογών συντήρησης και η ανάδειξη της τεχνολογικής ετοιμότητας διάφορων βιομηχανικών κλάδων , ως προς την εφαρμογή μεθοδολογιών προβλεπτικής και επεξηγηματικής συντήρησης. Επιπλέον, η παρούσα διατριβή παρέχει ένα ολοκληρωμένο θεωρητικό υπόβαθρο και τις αντίστοιχες με-τρικές αξιολόγησης, για την εφαρμογή καθιερωμένων και καινοτόμων αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης σε διάφορες βιομηχανικές περιπτώσεις. Από πρακτικής και εφαρμόσιμης άποψης, η συμβολή της διδακτορικής έρευνας, είναι η πρόταση του χάρτη υποστήριξης λήψης αποφάσεων προβλεπτικής συντήρησης και η παρουσίαση προσεγγίσεων εφαρμογής προβλεπτικής συντήρησης, επεξηγηματικής συντήρησης και μηχανικής όρασης. Τα παραπάνω θα μπορούσαν να αποτελέσουν κατευθυντήρια τεχνικά πλαίσια, για μελλοντικούς ερευνητές και επαγγελματίες, κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση στρατηγικών συντήρησης. Ακόμα, οι προτεινόμενες εφαρμογές παρουσιάζουν αξιόπιστες προσεγγίσεις συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων για την αντιμετώπιση ζητημάτων, όπως η επιλογή χαρακτηριστικών, η αντιμετώπιση ακραίων τιμών ή μια πιθανώς μικρή διαθεσιμότητα δεδομένων σε περιπτώσεις ανίχνευσης και κατηγοριοποίησης αντικειμένων. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι η ανάλυση δεδομένων, η τεχνητή νοημοσύνη και η προβλεπτική και επεξηγηματική συντήρηση βάσει δεδομένων, αποτελούν πρωτοποριακές προσεγγίσεις με αυξανόμενο ερευνητικό ενδιαφέρον στην σύγχρονη παραγωγή. Στο πλαίσιο της Βιομηχανίας 4.0, συναντάται πληθώρα δεδομένων που συλλέγονται από ετερογενείς πηγές, όπως ενδεικτικά βιομηχανικός εξοπλισμός, αισθητήρες, και τεχνικές αναφορές συντήρησης. Μια αποτελεσματική και αποδοτική στρατηγική συντήρησης που θα διαχειρίζεται τις ετερογενείς πηγές πληροφοριών, αναμένεται να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία των γραμμών παραγωγής, να βελτιστοποιήσει τους δείκτες βιωσιμότητας, και να αυξήσει την ανθεκτικότητα του βιομηχανικού εξοπλισμού. Τέλος, με την αυξανόμενη ζήτηση υψηλής ποιότητας καθώς και εξατομικευμένων προϊόντων στην σύγχρονη κοινωνία, οι βιομηχανίες πρέπει να προσαρμόζονται στις ταχέως εξελισσόμενες διαδικασίες παραγωγής, αυτοματοποιώντας και βελτιστοποιώντας παράλληλα τον εντο-πισμό δυσλειτουργικού εξοπλισμού και ελαττωματικών προϊόντων. Η παρούσα διδακτορική διατριβή στοχεύει να λειτουργήσει ως οδηγός για μελλοντικούς ερευνητές και επαγγελματίες ως προς τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη έξυπνων, αποτελεσματικών και αποδοτικών μεθοδολογιών, αξιοποιώντας τόσο δομημένες όσο και αδόμητες μορφές πληροφορίας και παρέχοντας ένα εύφορο έδαφος για ανθεκτικά, ανθρωποκεντρικά και βιώσιμα βιομηχανικά οικοσυστήματα.
Διαχείριση της Εφοδιαστικής Αλυσίδας Τροφίμων: Διερεύνηση της εφαρμογής εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στους επίσημους ελέγχους και στην αξιολόγηση της τρωτότητας των επιχειρήσεων έναντι της απάτης
(ΔΙΠΑΕ, 2026-07-06) Ρούκος, Χρήστος; Κοντογεώργος, Αχιλλέας; Χατζηθεοδωρίδης, Φώτης; Παυλούδη, Αλεξάνδρα; Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών, Τμήμα Γεωπονίας
Η απάτη στα τρόφιμα αποτελεί σύνθετο, πολυδιάστατο φαινόμενο με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών και στην ακεραιότητα της αγροδιατροφικής αλυσίδας, με εκτιμώμενο παγκόσμιο κόστος που προσεγγίζει τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει το φαινόμενο αυτό από διττή οπτική γωνία: αφενός, μέσω της αξιολόγησης της τρωτότητας των επιχειρήσεων της αγροδιατροφικής αλυσίδας απέναντι στην απάτη, και αφετέρου, μέσω της διερεύνησης των δυνατοτήτων, των αντιλήψεων και των εμποδίων που σχετίζονται με την ενσωμάτωση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στο σύστημα των επίσημων ελέγχων τροφίμων στην Ελλάδα. Η έρευνα αναπτύχθηκε σε δύο αλληλένδετους ερευνητικούς άξονες, οι οποίοι υλοποιήθηκαν μέσω δύο ξεχωριστών διαδικτυακών ερευνών που διεξήχθησαν κατά το χρονικό διάστημα Νοεμβρίου–Δεκεμβρίου 2024 με χρήση της πλατφόρμας SurveyMonkey. Τα συλλεχθέντα δεδομένα αναλύθηκαν περιγραφικά με το Microsoft Excel και στατιστικά με το SPSS, αξιοποιώντας έλεγχο χ², ανάλυση συσχέτισης Spearman, καθώς και μοντέλα διατακτικής λογιστικής παλινδρόμησης. Ο πρώτος ερευνητικός άξονας εξέτασε τη χρήση εργαλείων αξιολόγησης απάτης, τις αντιλαμβανόμενες ευκαιρίες και τους παράγοντες τρωτότητας, τους μηχανισμούς πρόληψης και εντοπισμού, καθώς και την αντίληψη των ΥΕΤ για τον ρόλο της ΤΝ. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι η χρήση δομημένων εργαλείων αξιολόγησης τρωτότητας, όπως τα TACCP, SSAFE και FFIST, παραμένει περιορισμένη στις ελληνικές επιχειρήσεις τροφίμων, με αξιοσημείωτες διαφορές ανάλογα με τον κλάδο, το μέγεθος της επιχείρησης και το εκπαιδευτικό υπόβαθρο των ΥΕΤ. Η αξιοποίηση εξωτερικών πηγών πληροφόρησης για την υποστήριξη αξιολογήσεων κινδύνου, ιδίως δεδομένων RASFF, εργαστηριακών αναφορών και εμπορικής νοημοσύνης, είναι επίσης ανεπαρκής. Αναφορικά με τους αντιλαμβανόμενους παράγοντες τρωτότητας, οι ευκαιρίες εντός της αλυσίδας εφοδιασμού, ιδίως σε στάδια με χαμηλή ορατότητα, πολύπλοκες ροές πρώτων υλών και ανεπαρκείς μηχανισμούς επαλήθευσης, αναγνωρίστηκαν ως οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου. Οι οικονομικές πιέσεις, η έντονη ανταγωνιστικότητα και η εξάρτηση από συγκεκριμένους προμηθευτές αναδείχθηκαν επίσης ως σημαντικοί θεσμικοί παράγοντες που ενισχύουν τα κίνητρα για παραπλανητικές πρακτικές. Η ισχυρή εσωτερική κουλτούρα ακεραιότητας, η λογοδοσία και τα ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης ποιότητας αναδείχθηκαν ως κρίσιμοι αντισταθμιστικοί παράγοντες. Οι μηχανισμοί πρόληψης και εντοπισμού απάτης που εφαρμόζονται σε επίπεδο επιχείρησης εμφανίζουν δομικές ανισορροπίες: τα εσωτερικά μέτρα (δειγματοληψία, εσωτερικοί έλεγχοι) είναι εδραιωμένα, ενώ τα συστημικά μέτρα (αξιολογήσεις αλυσίδας εφοδιασμού, ανταλλαγή πληροφοριών, έλεγχος προμηθευτών τρίτου βαθμού) παραμένουν ανεπαρκώς ανεπτυγμένα. Η ΤΝ αναγνωρίζεται από τις επιχειρήσεις ως εργαλείο με υψηλές δυνατότητες για την πρόληψη και ανίχνευση απάτης, κυρίως μέσω ανάλυσης μεγάλων δεδομένων, ιχνηλασιμότητας και προγνωστικής μοντελοποίησης, ωστόσο ο πραγματικός βαθμός ενσωμάτωσής της στις επιχειρησιακές πρακτικές παραμένει χαμηλός. Ο δεύτερος ερευνητικός άξονας διερεύνησε αντιλήψεις, στάσεις και ετοιμότητα επίσημων ελεγκτών τροφίμων από τρεις Αρμόδιες Αρχές: το ΥπΑΑΤ, τον ΕΦΕΤ και τις ΔΑΟΚ. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι οι ελεγκτές αξιολογούν ως μέτρια την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μηχανισμών επίσημου ελέγχου για την αντιμετώπιση της απάτης, με τον τομέα των εισαγωγών, τα χύδην προϊόντα και τα εποχικά τρόφιμα να εμφανίζουν τους υψηλότερους αντιλαμβανόμενους κινδύνους. Παρά τη γενικά θετική στάση (62% θετικές απαντήσεις), το 70% των ελεγκτών δήλωσε χαμηλά ή μέτρια επίπεδα εξοικείωσης με τα εργαλεία ΤΝ, κανείς δεν δήλωσε υψηλή εξοικείωση. Αντίθετα, το 71,3% εξέφρασε υψηλή προθυμία εκπαίδευσης, αναδεικνύοντας ένα δομικό χάσμα μεταξύ θετικής στάσης και πρακτικής ετοιμότητας. Η προθυμία εκπαίδευσης αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας θετικής αποδοχής (Nagelkerke R² = 0,780), ενώ η αντίληψη της ΤΝ ως υποκατάστατου ανθρώπινων ελεγκτών συνδέθηκε συστηματικά με μειωμένη αποδοχή (R² = 0,216, p = 0,009), επιβεβαιώνοντας ότι οι ελεγκτές αντιλαμβάνονται την ΤΝ ως συμπληρωματικό και όχι ανταγωνιστικό εργαλείο. Η απλή εξοικείωση δεν αποτέλεσε σημαντικό προγνωστικό παράγοντα αποδοχής (p = 0,270), υπογραμμίζοντας ότι η γνώση από μόνη της είναι ανεπαρκής. Αναφορικά με τα εμπόδια υιοθέτησης, η αναβάθμιση τεχνολογικής υποδομής αναφέρθηκε από το 94,3% των ελεγκτών ως το συχνότερα επισημαινόμενο εμπόδιο, ακολουθούμενο από το παρωχημένο ρυθμιστικό πλαίσιο (86,7%), την έλλειψη τεχνικής κατάρτισης (84,9%) και τους δημοσιονομικούς περιορισμούς (84,0%). Τα μοντέλα παλινδρόμησης κατέδειξαν ότι τα εμπόδια λειτουργούν ως αλληλοενισχυόμενο σύστημα και όχι ως ανεξάρτητοι περιορισμοί: η έλλειψη τεχνικής γνώσης παρουσίασε την ισχυρότερη επεξηγηματική ισχύ (Nagelkerke R² = 0,354), ενώ το παρωχημένο ρυθμιστικό πλαίσιο αναδείχθηκε ως το πλέον «οριζόντιο» εμπόδιο (R² ≈ 0,35), επηρεάζοντας ομοιόμορφα όλες τις ομάδες ελεγκτών ανεξαρτήτως υποβάθρου. Σημαντικές διαφοροποιήσεις αναδείχθηκαν και μεταξύ Αρμόδιων Αρχών: οι ελεγκτές του ΥπΑΑΤ κατέγραψαν τα υψηλότερα επίπεδα θετικής στάσης (Μ = 3,73), ακολουθούμενοι από τον ΕΦΕΤ (Μ = 3,67) και τις ΔΑΟΚ (Μ = 3,46). Η Αρμόδια Αρχή, το εκπαιδευτικό επίπεδο και ο επαγγελματικός ρόλος αναδείχθηκαν ως οι κυριότεροι προσδιοριστικοί παράγοντες της αντιλαμβανόμενης αποτελεσματικότητας εργαλείων ΤΝ, ενώ το φύλο εμφάνισε μόνο σποραδικές και ασθενείς συσχετίσεις. Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας διατριβής καταδεικνύουν ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της απάτης τροφίμων δεν εξαρτάται αποκλειστικά ούτε από την επιχειρησιακή συμμόρφωση ούτε από τον κρατικό έλεγχο, αλλά από τη συνδυασμένη λειτουργία εσωτερικών μηχανισμών πρόληψης, αξιολόγησης τρωτότητας, ελεγκτικών πρακτικών βάσει κινδύνου και ψηφιακής τεχνολογίας. Η ΤΝ αναγνωρίζεται — τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από τους ελεγκτές — ως δυνητικά μετασχηματιστικό εργαλείο για την ιχνηλασιμότητα, την ανάλυση κινδύνου, την έγκαιρη ανίχνευση και τη διαφάνεια. Ωστόσο, η αποτελεσματική ενσωμάτωσή της στο σύστημα επίσημων ελέγχων απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις σε τρία αλληλένδετα επίπεδα: ανάπτυξη ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω διαφοροποιημένων προγραμμάτων κατάρτισης, εκσυγχρονισμό της τεχνολογικής υποδομής με επαρκή χρηματοδότηση και εκσυγχρονισμό του κανονιστικού πλαισίου ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια, η λογοδοσία και η ηθική διακυβέρνηση των εφαρμογών ΤΝ, σε εναρμόνιση με τις αρχές των επίσημων ελέγχων βάσει κινδύνου του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/625. Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι δυνατότητες που προσφέρει η ΤΝ στη διασφάλιση της αυθεντικότητας και ιχνηλασιμότητας των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ, συμβάλλοντας καθοριστικά στην προστασία της φήμης τους και στην προστασία των καταναλωτών από φαινόμενα παραπλάνησης. Η παρούσα μελέτη συμβάλλει στη σχετικά περιορισμένη εμπειρική βιβλιογραφία παρέχοντας διατομεακά, συστημικού επιπέδου δεδομένα που καλύπτουν το σύνολο των βασικών Αρμόδιων Αρχών επίσημου ελέγχου τροφίμων στην Ελλάδα, εμπλουτίζοντας παράλληλα τον διεθνή επιστημονικό διάλογο για τις αντιλήψεις των ελεγκτών σχετικά με τις εφαρμογές ΤΝ στα συστήματα ελέγχου τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ COVID-19 ΛΟΙΜΩΞΗ
(ΔΙΠΑΕ, 2024-12-13) Κελλαρτζή, Πολυτίμη; Χατζηδημητρίου, Μαρία; Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Βιοϊατρικών Επιστημών
Γενικά στοιχεία Τα περισσότερα Εθνικά Συστήματα Υγείας παγκοσμίως, μεταξύ αυτών και το ελλη- νικό, επιβαρύνθηκαν έντονα κατά τη διάρκεια των αλλεπάλληλων κυμάτων της παν- δημίας από τον νέο κορωνοϊό SARS COV-2. Οι νοσοκομειακές κλίνες, ιδίως αυτές των ΜΕΘ/ΜΑΦ, κατέστησαν ανεπαρκείς σε αριθμό. Υπό αυτές τις συνθήκες οι ιατ- ροί ήλθαν αντιμέτωποι με δυσχερείς καταστάσεις, όπως υπερβολική υπερωριακή ερ- γασία, ανάγκη να εφαρμόσουν αυστηρά μέτρα ατομικής προστασίας έναντι του ιού και υπέρβαση ηθικών διλημμάτων, όπως η απόφαση για επιλογή ασθενών για εισα- γωγή σε ΜΕΘ/ΜΑΦ ή διασωλήνωση, με την τελευταία να τους οδηγεί σε ηθικό τρα- ύμα. Σε συνδυασμό με τον φόβο μίας άγνωστης νόσου και την απρόβλεπτη εξέλιξη της πανδημίας δημιουργήθηκε μία κατάσταση που πιθανώς αποτελεί παράγοντα κιν- δύνου για τους ιατρούς, ώστε να εμφανίσουν συμπτώματα ψυχικών διαταραχών όπως άγχος, κατάθλιψη ή PTSD. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση των εμπειριών των συμμετε- χόντων κατά την εργασία τους σε συνθήκες πανδημίας και των ηθικών διλημμάτων με τα οποία ήλθαν αντιμέτωποι. Ως απώτερο στόχο είχε την κατανόηση των σχετι- κών προβλημάτων και των συνεπειών που είχαν οι συνθήκες εργασίας τους κατά την πανδημία στους ίδιους και στους συναδέλφους τους, και τη συνεισφορά στον ευρύ- τερο δημόσιο επιστημονικό διάλογο για την κατάρτιση προτάσεων βελτίωσης των συνθηκών εργασίας τους σε μελλοντικές έκτακτες καταστάσεις. Μέθοδοι και συμμετέχοντες Στην έρευνα συμμετείχαν 58 άτομα (31 άνδρες και 27 γυναίκες), άπαντες ιατροί που κατά την πανδημία SARS COV-2 εργάζονταν σε νοσηλευτικά ιδρύματα, εκτός από δύο φοιτητές ιατρικής, οι οποίοι και αυτοί εργάζονταν σε νοσηλευτικά ιδρύματα εθε- λοντικά. Οι παραπάνω εκλήθησαν να απαντήσουν σε ένα ερωτηματολόγιο με ερωτή- σεις που αφορούσαν στα κοινωνικο-δημογραφικά και εργασιακά δεδομένα τους, στις εμπειρίες τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας από τον SARS-COV-2 και στη γνώμη τους επάνω σε κάποια ηθικά διλήμματα που τέθηκαν παγκοσμίως κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Επίσης, περιλάμβανε δύο σταθμισμένα ερωτηματολόγια, το PHQ-4 και IES-R, τα οποία χρησιμοποιούνται στη διεθνή βιβλιογραφία ως εργαλεία διαλο- γής για τη διερεύνηση της παρουσίας συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης, και δια- ταραχής μετατραυματικού στρες (PTSD) αντίστοιχα. Οι μονοπαραγοντικές συσχετί- σεις μεταξύ των παραγόντων έκθεσης σε κίνδυνο και των συχνοτήτων εμφάνισης συμπτωμάτων ψυχικών διαταραχών ελέγχθηκαν με το τεστ Pearson’s χ2, που θεωρεί- ται κατάλληλο για συσχετίσεις μεταξύ δύο ονομαστικών μεταβλητών. Αποτελέσματα-Συζήτηση Περίπου το ένα τέταρτο των συμμετεχόντων εμφάνισαν συμπτώματα ψυχικών διατα- ραχών. Συγκεκριμένα, 27,5% παρουσίασαν συμπτώματα άγχους (σκορ υποκλίμακας άγχους του PQR-4 ≥ 3), 22,4% συμπτώματα κατάθλιψης (σκορ υποκλίμακας κατάθ- λιψης PQR-4 ≥ 3), 24,1% συνδυασμένα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης (σκορ αμφότερων των υποκλιμάκων του PQR-4 ≥ 3) και 24,1% συμπτώματα PTSD (συνο- λικό σκορ του ερωτηματολογίου IES-R-Gr ≥ 33). Ως παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση συμπτωμάτων άγχους αναδείχθηκαν η ηλικία ≤ 30 ετών, η υπηρεσία στον τομέα της υγείας ≤ 10 ετών, η εργασία στην πρώτη γραμμή της περίθαλψης σε άμεση επαφή με τους ασθενείς COVID-19, το ισ- τορικό σωματικών νόσων με λήψη θεραπείας και η νόσηση από άλλες σωματικές παθήσεις εκτός της COVID-19 κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ως προστατευτικός παράγοντας αναδείχθηκε η υπηρεσία στο εργαστήριο. Ως παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση συμπτωμάτων κατάθλιψης αναδείχ- θηκαν η εργασία στην πρώτη γραμμή της περίθαλψης σε άμεση επαφή με τους ασθε- νείς COVID-19, το ιστορικό ψυχικών παθήσεων, το ιστορικό σωματικών παθήσεων με ή χωρίς λήψη θεραπείας και η νόσηση από άλλες σωματικές παθήσεις εκτός της COVID-19 κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ως προστατευτικός παράγοντας αναδε- ίχθηκε η υπηρεσία στο εργαστήριο. Ως παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση συνδυασμένων συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης αναδείχθηκαν η ηλικία ≤ 30 ετών, η υπηρεσία στον τομέα της υγείας ≤ 10 ετών, η εργασία στην πρώτη γραμμή της περίθαλψης σε άμεση επαφή με τους ασθενείς COVID-19, το ιστορικό σωματικών παθήσεων με ή χωρίς λήψη θεραπείας, η νόσηση από άλλες σωματικές παθήσεις εκτός της COVID-19 κατά τη διάρκεια της πανδημίας και η εμφάνιση νέας ψυχικής πάθησης κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ως παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση συμπτωμάτων PTSD αναδείχθηκαν η ηλικία ≤ 30 ετών, η εργασία στην πρώτη γραμμή της περίθαλψης σε άμεση επαφή με τους ασθενείς COVID-19, οι ελλείψεις υλικών διάγνωσης και θεραπείας των ασθε- νών, η νόσηση από άλλες σωματικές παθήσεις εκτός της COVID-19 κατά τη διάρκε- ια της πανδημίας και η εμφάνιση νέας ψυχικής πάθησης κατά τη διάρκεια της παν- δημίας. Ως προστατευτικός παράγοντας αναδείχθηκε η εργασία στο εργαστήριο. Συνολικά, η παρούσα έρευνα επιβεβαίωσε τη δυνατότητα της πανδημίας COVID-19 να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία ενός σημαντικού μέρους των ιατ- ρών. Σε γενικές γραμμές τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας συνάδουν με αυτά της διεθνούς βιβλιογραφίας Μέσα από την παρούσα εργασία αναδεικνύεται η ανάγκη μέριμνας από την πλευρά των νοσοκομείων, και κατ’ επέκταση του Υπουργείου Υγείας, για να υπάρχει επάρ- κεια διαγνωστικών και θεραπευτικών υλικών, κλινών ΜΕΘ/ΜΑΦ και κανονικών κλινών, αλλά και ψυχολογική υποστήριξη μέσα στους χώρους εργασίας. Κατά αυτόν τον τρόπο θα είναι δυνατόν να ελαφρυνθεί το ψυχικό βάρος που υφίστανται οι ιατ- ροί κατά την υπηρεσία σε δύσκολες συνθήκες και να περιοριστεί σε ένα μεγάλο βαθ- μό ο κίνδυνος εκδήλωσης σε αυτούς ψυχικών διαταραχών, το οποίο εκτός από τη δι- κή τους υγεία, υποβαθμίζει και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας προς τους ασθενείς. Επίσης, απαιτείται πρόσθετη έρευνα για τους παράγοντες που συσχετίζονται με τη διαταραχή της ψυχικής υγείας των ιατρών, οπωσδήποτε όμως θα πρέπει αυτές να εφαρμόσουν μεθόδους τυχαίας επιλογής για την κατάρτιση του δείγ- ματός τους.
Εκτίμηση των επιπέδων των ορμονών του stress και των μεταβολιτών βιταμίνης D σε νεαρούς ενήλικες πριν και μετά τη εξέλιξη της πανδημίας COVID-19
(ΔΙΠΑΕ, 2026-01-14) Χανιωτάκης, Ιωάννης; Μήτκα , Στέλλα; Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Βιοϊατρικών Επιστημών
Ο εκσυγχρονισμός έχει αυξήσει τη διάρκεια ζωής αλλά έχει επηρεάσει δραματικά και τη φύση του στρες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει χαρακτηρίσει το στρες ως μία από τις κυριότερες κρίσεις υγείας του 21ου αιώνα. Στρεσογόνα γεγονότα προκαλούν πολλαπλές νευροχημικές, νευροδιαβιβαστικές και ορμονικές αλλοιώσεις, ενεργοποιώντας κυρίως το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (ΣΝΣ), τον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (ΥΥΕ) και το ανοσοποιητικό σύστημα (ΑΣ). Ο αντίκτυπος των στρεσογόνων γεγονότων επί του ανοσοποιητικού συστήματος αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την άμυνα έναντι των ασθενειών. Το χρόνιο στρες έχει ως αποτέλεσμα την αποτυχία της ομοιόστασης και οδηγεί στην εκδήλωση διαφόρων ασθενειών. Επιπρόσθετα, η φλεγμονώδης αντίδραση που προκαλείται από το στρες αντιπροσωπεύει το κοινό έδαφος μιας ευρείας ποικιλίας χρόνιων πολυπαραγοντικών ασθενειών. Το στρες είναι ο κοινός παράγοντας κινδύνου του 75%−90% των ασθενειών. Οι πιο κοινές ασθένειες που σχετίζονται με το στρες είναι καρδιαγγειακές παθήσεις, μεταβολικές ασθένειες, ψυχωσικές και νευροεκφυλιστικές διαταραχές, καθώς και καρκίνος. Διαφορετικοί τύποι στρες/αγχωτικών συμβάντων σχετίζονται με ενδογενές οξειδωτικό και φλεγμονώδες στρες και αποτελούν βασικές πηγές διαφόρων βιοδεικτών. Η πολυπλοκότητα των μηχανισμών στρες καθιστά δύσκολη την ποσοτικοποίηση και την ερμηνεία της μέτρησής του. Εξαιτίας αυτού, έχει προταθεί η χρήση πολλών υποκειμενικών και αντικειμενικών διαγνωστικών μεθόδων. Η πανδημία COVID-19 προκάλεσε βαθιές αλλαγές στον τρόπο ζωής, την ψυχική υγεία και τη συμπεριφορά των ατόμων σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι νεαροί ενήλικες, και ιδίως οι φοιτητές, αποτέλεσαν ιδιαίτερα ευάλωτη ο-μάδα, βιώνοντας κοινωνική απομόνωση, τηλεκπαίδευση, περιορισμένη φυσική δραστηριότητα και αυξημένη χρήση ψηφιακών μέσων. Παρόλο που οι ψυχολογικές επιπτώσεις της πανδημίας έχουν μελετηθεί εκτενώς, λιγότερες μελέτες έχουν εστιάσει μακροπρόθεσμα στους βιολογικούς δείκτες στρες και διάθεσης, αλλά και στις επιδράσεις συγκεκριμένων συμπεριφορών, όπως η χρήση κινητού και η φυσική άσκηση. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, με διαχρονική παρακολούθηση επί πέντε έτη της μεταβολής βασικών βιοδεικτών στρες (κορτιζόλη, σεροτονίνη, ντοπαμίνη), μεταβολικών βιοδεικτών της βιταμίνης D [1-25 (OH) Vitamin D, Total Vitamin D, Free Vitamin D], VDBP (Vitamin D Binding Protein), καθώς και συμπεριφορικών και δημογραφικών δεικτών (χρήση κινητού τηλεφώνου, Δείκτης Μάζας Σώματος – BMI, άσκηση) σε νεαρούς ενήλικες φοιτητές, πριν, κατά και μετά την πανδημία COVID-19, καθώς και τις συσχετίσεις μεταξύ αυτών των παραμέτρων και την επίδραση της πανδημίας. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε φοιτητικό πληθυσμό (ηλικίας 18–25 ετών), με μετρήσεις σε τρεις χρονικές στιγμές: πριν την πανδημία (2019-2020), κατά τη διάρκειά της (2020–2022), και μετά την άρση των περιορισμών (2023–2025). Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν σημαντικές αυξήσεις στην κορτιζόλη και στη χρήση κινητού, σταθερή σημαντική μείωση των νευροδιαβιβαστών σεροτονίνη και ντοπαμίνη, καθώς και προστατευτικό ρόλο της συστηματικής άσκησης. Ωστόσο, οι μεταβολίτες της βιταμίνης D (καλσιδιόλη, καλσιτριόλη, ελεύθερη καλσιδιόλη, VDBP) εμφάνισαν παροδική πτώση κατά την πανδημία, αλλά δεν επανήλθαν πλήρως στα προ-πανδημικά επίπεδα. Η πανδημία COVID-19 προκάλεσε μακροχρόνιες βιολογικές και συμπεριφορικές διαταραχές στους φοιτητές, με επίμονη αύξηση της κορτιζόλης (ορμόνη στρες), μείωση της σεροτονίνης, ντοπαμίνης (ορμόνες διάθεσης, ευχαρίστησης), αυξημένη χρήση κινητού τηλεφώνου και αλλαγή του τρόπου ζωής. Η παρατεταμένη αύξηση της κορτιζόλης συνδέεται με την υπερδιέγερση του άξονα ΥΥΕ, πιθανώς ως απάντηση στο χρόνιο στρες και την ψηφιακή υπερφόρτωση. Η πτωτική τάση σεροτονίνης και ντοπαμίνης, ακόμη και μετά την πανδημία, υποδηλώνει μακροχρόνιες επιδράσεις στη νευροφυσιολογία της διάθεσης, ευχαρίστησης και ανταμοιβής. Ωστόσο, η τακτική φυσική άσκηση αναδείχθηκε ως καθοριστικός προστατευτικός παράγοντας, σχετιζόμενος με καλύτερη βιοχημική εικόνα, ανεξαρτήτως των εξωτερικών πιέσεων. Όλα τα παραπάνω αποτελέσματα αποτελούν κρίσιμους προγνωστικούς παράγοντες για εκδήλωση ασθενειών που σχετίζονται με το στρες. Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης, υποδεικνύουν παρατεταμένες επιδράσεις της πανδημίας στη φυσιολογία και στη συμπεριφορά των νέων, με πιθανές συνέπειες στην ψυχική και σωματική τους υγεία μακροπρόθεσμα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις.
Η Διαδικτυακή Καταναλωτική Συμπεριφορά της Γενιάς Ζ στα Σύγχρονα Τεχνολογικά Προϊόντα
(ΔΙΠΑΕ, 2025-05-08) ΘΕΟΧΑΡΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ; Τσεκουρόπουλος, Γεωργιος; Χατζηγεωργίου, Χρυσούλα; Κοκκίνης, Γεώργιος; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Διοίκησης Οργανισμών, Μάρκετινγκ και Τουρισμού
Η διαδικτυακή συμπεριφορά των καταναλωτών μπορεί να διαμορφωθεί από ένα πλήθος παραγόντων που είτε είναι αποτέλεσμα των προσπαθειών μίας επιχείρησης να προωθήσει τα προϊόντα της, είτε συμβαίνουν ως επακόλουθο της γενικότερης επιχειρησιακής στρατηγικής στο πέρασμα του χρόνου, είτε αφορούν τον ίδιο τον καταναλωτή. Η πρόβλεψη αυτής της συμπεριφοράς μπορεί δυνητικά να οδηγήσει σε συγκεκριμένες επιχειρησιακές αποφάσεις, σε αναλογία με τους στόχους της εκάστοτε επιχείρησης αλλά πάντα με απώτερο στόχο την μεγιστοποίηση των εσόδων και τη μείωση της πιθανότητας αποτυχίας ενός προϊόντος. Οι επιχειρήσεις για να πετύχουν τους στόχους τους, θα πρέπει να γνωρίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των καταναλωτών στους οποίους απευθύνονται καθώς και να είναι σε θέση να ελέγξουν, σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό, τους παράγοντες που επηρεάζουν την συμπεριφορά τους. Το γεγονός αυτό, μεγεθύνεται εάν το προϊόν που έχει δημιουργήσει η επιχείρηση κάνει την είσοδό του στην αγορά για πρώτη φορά. Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την διαδικτυακή καταναλωτική συμπεριφορά μίας συγκεκριμένης ομάδας καταναλωτών, της Γενιάς Ζ, με ιδιαίτερα και μοναδικά χαρακτηριστικά, απέναντι σε τεχνολογικής φύσης προϊόντα που έχουν μόλις κυκλοφορήσει και βρίσκονται στη διάθεση του κοινού. Ειδικότερα, στοχεύει να διαπιστώσει πως ένα πλήθος παραγόντων που βιβλιογραφικά έχει βρεθεί ότι μεμονωμένα επηρεάζουν την καταναλωτική συμπεριφορά, διαμορφώνουν το σύνολο της καταναλωτικής συμπεριφοράς στο διαδίκτυο (πραγματοποίηση αγοράς, πρόθεση αγοράς, καταναλωτική συμπεριφορά μετά την αγορά και πρόθεση πιστότητας μετά την αγορά). Επιπρόσθετα, η έρευνα στοχεύει στην εμπειρική κατηγοριοποίηση των παραγόντων που επηρεάζουν την καταναλωτική συμπεριφορά και τη διερεύνηση της επιρροής τροποποιητικών παραγόντων (moderators) στη σχέση μεταξύ παραγόντων επιρροής και καταναλωτικής συμπεριφοράς. Για την εξυπηρέτηση των παραπάνω στόχων, αρχικά εξετάστηκαν δεκαεννιά θεωρίες καταναλωτικής συμπεριφοράς για να προσδιοριστούν οι μεταβλητές επιρροής και πραγματοποιήθηκε ποσοτική πρωτογενής έρευνα, η οποία χαρακτηρίζεται ως συγχρονική ή έρευνα χρονικής στιγμής (cross sectional research), σε δείγμα 302 καταναλωτών της Γενιάς Ζ που επιλέχθηκαν με δειγματοληψία ευκολίας και στοιχεία συστηματικής δειγματοληψίας. Το εργαλείο της έρευνας ήταν ένα δομημένο ερωτηματολόγιο από εδραιωμένες κλίμακες μέτρησης, σχεδιασμένο να διερευνήσει διάφορες διαστάσεις της καταναλωτικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα σε σχέση με την αγορά νέων τεχνολογικών προϊόντων από τη Γενιά Ζ, αποτελούμενο από επτά ενότητες. Ακόμα, εφαρμόστηκαν αυστηρές διαδικασίες ελέγχου (επιβεβαιωτική ανάλυση παραγόντων, έλεγχος ακραίων τιμών, έλεγχος αξιοπιστίας και κανονικότητας), διασφαλίζοντας την εγκυρότητα και την αξιοπιστία του εργαλείου, ενώ τηρήθηκαν οι καθιερωμένες ηθικές κατευθυντήριες γραμμές, όπως αυτές που περιγράφονται στη Διακήρυξη του Ελσίνκι. Η επεξεργασία των δεδομένων έγινε με το στατιστικό πακέτο SPSS, χρησιμοποιώντας αναλύσεις συσχετίσεων, πολλαπλές παλινδρομήσεις και ανάλυση τροποποιητών. Τα αποτελέσματα, μέσα από μια εμπειρική, με βάση τα δεδομένα προσέγγιση, ανέδειξαν έξι διακριτούς παράγοντες που επηρεάζουν την καταναλωτική συμπεριφορά της Γενιάς Ζ, τους παράγοντες συμπεριφοράς και στάσεων (Behavioral & Attitudinal factors), τις κοινωνικές επιρροές και τις επιρροές από ομότιμους (Social & Peer influences), τις επιπτώσεις του μάρκετινγκ και της διαφήμισης (Marketing & Advertising impact), την εμπειρία στο διαδίκτυο (Online experience), τους παράγοντες που σχετίζονται με το brand (Brand related factors), και τα χαρακτηριστικά της Γενιάς Ζ (Gen Z characteristics), αποκλίνοντας από προηγούμενες μελέτες που βασίζονταν σε θεωρητικές ή εννοιολογικές κατηγοριοποιήσεις. Η διατριβή δεν περιορίστηκε μόνο στον εντοπισμό των παραγόντων, αλλά προχώρησε στην διερεύνηση σαφών σχέσεων μεταξύ αυτών των έξι παραγόντων επιρροής και των διαφόρων διαστάσεων της καταναλωτικής συμπεριφοράς, όπως οι πραγματική αγορά, οι αγοραστικές προθέσεις, η καταναλωτική συμπεριφορά και οι προθέσεις πιστότητας μετά την αγορά. Αυτές οι διαστάσεις εξετάστηκαν στο πλαίσιο των ταχέως εξελισσόμενων νέο εισερχόμενων τεχνολογικών προϊόντων, καθιστώντας τα ευρήματα ιδιαίτερα επίκαιρα και σχετικά. Οι συνδέσεις που αποκαλύπτονται στη μελέτη προσφέρουν μοναδικά δεδομένα σε ένα ερευνητικό αντικείμενο που αποτελεί επίκεντρο στη διεθνή βιβλιογραφία. Τα ευρήματα για το πώς κάθε παράγοντας επιρροής και οι μεταβλητές που τον αποτελούν, αλληλεπιδρά με τις διαστάσεις της καταναλωτικής συμπεριφοράς παρέχουν έναν λεπτομερή χάρτη της διαδικτυακής καταναλωτικής συμπεριφοράς, ο οποίος είναι κρίσιμος για την κατανόηση των προτιμήσεων και των τάσεων της Γενιάς Z, που χαρακτηρίζεται από την ψηφιακή αλληλεπίδραση σε κάθε στάδιο της αγοραστικής της συμπεριφοράς. Επιπλέον, τα προβλεπτικά μοντέλα που αναπτύχθηκαν παρέχουν πρακτική και εφαρμόσιμη αξία καθώς λειτουργούν ως “εργαλειοθήκη” για τους επαγγελματίες του μάρκετινγκ και τα ίδια τα brands, προσφέροντας σαφείς κατευθύνσεις για το πώς συγκεκριμένοι παράγοντες επηρεάζουν την διαδικτυακή καταναλωτική συμπεριφορά και τις διαστάσεις της. Για παράδειγμα, τα μοντέλα μπορούν να καθοδηγήσουν τους marketers στη διάθεση πόρων ή στη δημιουργία στρατηγικών που επηρεάζουν τις αγοραστικές προθέσεις ή ενισχύουν την πιστότητα μετά την αγορά. Τέτοιες λεπτομερείς γνώσεις επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να σχεδιάζουν στοχευμένες, δεδομενοκεντρικές καμπάνιες μάρκετινγκ που ανταποκρίνονται στις προτιμήσεις και τις συμπεριφορές της Γενιάς Z, αυξάνοντας με τον τρόπο αυτό, την απόδοση της επένδυσής τους. Ακολούθως, η ενσωμάτωση βασικών μεταβλητών τροποποίησης, όπως το αντιλαμβανόμενο ρίσκο, η γεωγραφική τοποθεσία του ηλεκτρονικού καταστήματος και ο τύπος του προϊόντος, έδειξε επιπρόσθετες διαφοροποιήσεις στην διαδικτυακή καταναλωτική συμπεριφορά. Αυτές οι μεταβλητές αποκάλυψαν τη σημαντική επίδρασή τους στις σχέσεις μεταξύ των παραγόντων και των διαστάσεων της διαδικτυακής καταναλωτικής συμπεριφοράς, προσθέτοντας βάθος και πολυπλοκότητα στα ευρήματα. Μέσω της ανάλυσης αυτών των μεταβλητών, η μελέτη αρχικά υπογράμμισε την πολυπλοκότητα της καταναλωτικής συμπεριφοράς και στη συνέχεια, την ανάγκη για εξατομικευμένες στρατηγικές που καλύπτουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την διαδικτυακή καταναλωτική συμπεριφορά της Γενιάς Z. Τέλος, τα ευρήματα της έρευνας δίνουν τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να προσαρμοσουν τη στρατηγική τους στα μοναδικά χαρακτηριστικά αυτής της επιδραστικής ομάδας καταναλωτών και καθώς η Γενιά Z συνεχίζει να αναδεικνύεται ως βασική καταναλωτική δημογραφική ομάδα, οι γνώσεις και τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να καθοδηγήσουν τις εταιρείες και τα brands στη δημιουργία καινοτόμων, εξατομικευμένων και αποτελεσματικών στρατηγικών μάρκετινγκ που συνδέονται με τις αξίες και τις συμπεριφορές της Γενιάς Ζ.
Η Περιφερειακή Οργάνωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση: ανάλυση–μοντελοποίηση–προτάσεις ανάπτυξης με τη χρήση τεχνικών Κοινωνικών Δικτύων
(ΔΙΠΑΕ, 2025-01) Φιλέντα, Παγώνα Γ.; Κύδρος , Δημήτριος; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών
Η Οικονομική και Περιφερειακή Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί πρόσφατο αντικείμενο μελέτης στη διεθνή βιβλιογραφία. Οι ανισότητες που παρατηρούνται στη χωρική κατανομή του εισοδήματος, των οικονομικών ευκαιριών και των δραστηριοτήτων μεταξύ των περιφερειών έχουν προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον στους μελετητές τις τελευταίες δεκαετίες. Στόχος της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η διεπιστημονική προσέγγιση ενός θέματος, που παραδοσιακά ανήκει στην Οικονομική Επιστήμη. Προτείνουμε ένα μοντέλο, το οποίο εφαρμόζει την Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων (Social Network Analysis, SNA) στο πλαίσιο της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάλυσης. Χρησιμοποιήσαμε ενδεικτικά ορισμένους μακροοικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες από διάφορους τομείς και αναλύσαμε την πορεία τους για το χρονικό διάστημα 2010 2021 για τις περιφέρειες της ΕΕ. Το ερώτημα στο οποίο θέλουμε να απαντήσουμε είναι εάν μπορεί η Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων να αποτελέσει έναν εναλλακτικό τρόπο προσέγγισης της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης, καθώς αποτελεί μια διαδικασία που επιτρέπει τη διερεύνηση των κοινωνικών δομών με τη χρήση δικτύων και της θεωρίας γραφημάτων. Η Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων είναι μια διαδικασία διερεύνησης των κοινωνικών δομών με τη χρήση δικτύων. Με τη συμβολή της θεωρίας γραφημάτων, μελετά τις σχέσεις (συνδέσμους) που δημιουργούνται μεταξύ διαφορετικών μονάδων, όπως άτομα, ομάδες ή οργανισμοί (κόμβοι). Οι κόμβοι και οι σύνδεσμοι που αναπτύσσονται μεταξύ τους λαμβάνονται ως αλληλο-εξαρτώμενες και όχι ως αυτόνομες μονάδες. Ένα κοινωνικό δίκτυο μπορεί να συγκριθεί με έναν ιστό, ο οποίος καταγράφει τις σχέσεις ή τις αλληλεπιδράσεις των μονάδων. Τα δίκτυα περιλαμβάνουν τις κοινωνικές ή επαγγελματικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους, μέσω των οποίων ανταλλάσσονται πληροφορίες και υπηρεσίες ή καταγράφονται επαφές σε συστηματική βάση. Παρουσιάζουμε την οπτικοποίηση δικτύων των μακροοικονομικών δεικτών, τα οποία δημιουργούνται με βάση τον βαθμό συσχέτισης των δεδομένων, και υπολογίζουμε μετρικές και μέτρα κεντρικότητας για να συμπεράνουμε την αλληλεπίδραση των περιφερειών. Στόχος είναι να διαπιστωθεί κατά πόσον η εφαρμογή της Ανάλυσης Κοινωνικών Δικτύων θα μπορούσε να αποτελέσει μια εναλλακτική ερευνητική μέθοδο στη μελέτη της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Παράλληλα εξετάζουμε την ομοιογένεια και συνοχή μεταξύ πέντε μακροοικονομικών και κοινωνικών δεικτών για 242 περιφέρειες NUTS 2 της ΕΕ: το κατά κεφαλή ΑΕΠ, το συνολικό ποσοστό ανεργίας, το ποσοστό των πολιτών που έχει ολοκληρώσει σπουδές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τον συνολικό αριθμό των διαθέσιμων νοσοκομειακών κλινών και το ποσοστό των πολιτών που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο για αλληλεπίδραση με τις δημόσιες αρχές. Μέσω των τεχνικών που διαθέτει η Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων εξετάζουμε την ύπαρξη κοινοτήτων περιφερειών, δηλαδή την ομαδοποίηση περιφερειών για κάθε δείκτη κι επιχειρούμε στη συνέχεια να καταλήξουμε σε ορισμένα συμπεράσματα: πώς προκύπτει η ομαδοποίηση; ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των περιφερειών κάθε κοινότητας; τι μπορεί κανείς να συμπεράνει σχετικά με τον μεγάλο αριθμό κοινοτήτων σε ένα δίκτυο; πώς θα μπορούσαν να γεφυρωθούν οι κοινότητες; Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που επιχειρήσαμε να απαντήσουμε. Τέλος, βάσει των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) της Πολιτικής Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτείνουμε την ενισχυτική εφαρμογή των Προτεραιοτήτων και Ειδικών Στόχων τους σε συγκεκριμένες και στοχευμένες περιφέρειες για κάθε μακροοικονομικό δείκτη, ώστε να μειωθούν οι περιφερειακές ανισορροπίες και να αυξηθεί η συνοχή τους σε ολόκληρη της επικράτεια της Ένωσης.
Η συμβολή των μαίων/μαιευτών στην ανίχνευση, πρόληψη και διαχείριση περιστατικών παιδικής κακοποίησης
(ΔΙΠΑΕ, 2025-12-16) Θεοδωρίδου, Ελένη; Αντωνάκου, Αγγελική; Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Μαιευτικής
Εισαγωγή: Η παιδική κακοποίηση και παραμέληση (ΚαΠα-Π) αποτελεί ένα σύνθετο και πολυδιάστατο πρόβλημα δημόσιας υγείας με σοβαρές βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες στη σωματική, ψυχολογική και γνωστική ανάπτυξη των παιδιών. Η εμβρυϊκή και βρεφική ηλικία παρέχουν ένα μοναδικό «παράθυρο ευκαιρίας» για τους επαγγελματίες υγείας, και ειδικότερα για τις/τους μαίες/τές, να εντοπίσουν έγκαιρα ευάλωτες οικογένειες και να παρέμβουν προληπτικά. Σκοπός: H διερεύνηση των γνώσεων των μαιών/τών στην Ελλάδα αναφορικά με τους παράγοντες κινδύνου, την αναγνώριση και τη διαχείριση περιστατικών κακοποίησης και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικής παρέμβασης στο επίπεδο γνώσεων, στάσεων και πρόθεσης αναφοράς. Μεθοδολογία: Προοπτική μελέτη με πειραματικό μικτό σχεδιασμό, με ομάδα ελέγχου και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, η οποία διήρκεσε από τον Φεβρουάριο 2023 έως τον Μάιο 2025. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε η στάθμιση των ερωτηματολογίων CARIS (Child Abuse Report Intention Scale) και SISRCAN (Screening Instrument for Suspected Risk for Child Abuse and Neglect) σε δείγμα 70 Ελληνίδων μαιών/τών. Στη συνέχεια, εξετάστηκαν σε βάθος οι γνώσεις και οι προσδιοριστικοί παράγοντες που δύνανται να επηρεάσουν τη συμπεριφορά αναφοράς ύποπτων περιστατικών παιδικής κακοποίησης, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 493 μαιών/των. Ακολούθως, πραγματοποιήθηκαν 7 εκπαιδευτικές παρεμβάσεις σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και αξιολογήθηκαν οι γνώσεις, οι στάσεις, ο έλεγχος αντιληπτής συμπεριφοράς και η πρόθεση αναφοράς πριν, αμέσως μετά, και 6 μήνες μετά την παρέμβαση για να αξιολογηθεί η διακράτηση των γνώσεων. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε χρησιμοποιώντας το λογισμικό IBM SPSS Statistics, έκδοση 29.0 (IBM Corp., Armonk, NY) για Windows, ενώ το επίπεδο σημαντικότητας για όλες τις αναλύσεις ορίστηκε στο 5%. Αποτελέσματα: Αναφορικά με τη στάθμιση των ερωτηματολογίων CARIS και SISRCAN προέκυψαν συνεπή, σταθερά και ιδιαίτερα επαναληπτικά αποτελέσματα. Για το CARIS, ο συντελεστής Cronbach’s alpha κυμάνθηκε από 0,549 - 0,810 ανάλογα με την υποκλίμακα, ο συντελεστής ρ του Pearson κυμάνθηκε από 0,649 έως 0,797, ενώ όλα τα t-tests σε ζευγάρια δειγμάτων, εκτός από ένα, δεν ήταν στατιστικώς σημαντικά. Όσον αφορά την υποκλίμακα «Προβλεπόμενες Στάσεις Συμπεριφοράς: Ερωτήσεις Σκιαγράφησης και Επιλογές Αντίδρασης», ο συντελεστής Cronbach’s alpha κυμάνθηκε από 0,527 έως 0,890 ανάλογα με την υποκλίμακα, και ο συντελεστής ρ του Pearson κυμάνθηκε από 0,803 έως 0,850, ενώ όλα τα t-tests σε ζευγάρια δειγμάτων, εκτός από δύο, δεν ήταν στατιστικώς σημαντικά. Για το SISRCAN καταγράφηκε υψηλή εσωτερική συνοχή (α=0,889-0,929) και ισχυρή αξιοπιστία επανελέγχου (ICC=0,947, p<0,001). Στο κυρίως μέρος της μελέτης έλαβαν μέρος 493 μαίες και μαιευτές (97,2% γυναίκες), με μέση ηλικία 44,59 (±10.33) έτη και 18,46 (±10.46) έτη επαγγελματικής εμπειρίας. Το 93,7% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν έλαβε καμία εκπαίδευση για την ΚαΠα-Π προπτυχιακά ενώ το 69,0% ένιωθε ανεπαρκώς προετοιμασμένο από την υπηρεσιακή εκπαίδευση. Το μέσο σκορ γνώσεων για την ΚαΠα-Π και το νομικό πλαίσιο ήταν μέτριο (6,52/13), δηλαδή οι συμμετέχουσες απάντησαν σωστά μόνο στο 51% των ερωτήσεων. Το 37,9% δεν γνώριζε αν έχουν νομική υποχρέωση αναφοράς περιστατικών. Μόνο το 8,9%, δήλωσε ότι έχει κάνει αναφορά πιθανού περιστατικού στην εργασία του ενώ το 17,1% είχε υποψιαστεί περιστατικό αλλά δεν το ανέφερε. Οι κυριότεροι λόγοι μη αναφοράς ήταν το αίσθημα ανασφάλειας για τα αποδεικτικά στοιχεία, ο φόβος εξέλιξης της υπόθεσης στα δικαστήρια και η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τη νόμιμη αρχή. Η μελέτη ανέδειξε τις έντονα αρνητικές στάσεις των μαιών/τών απέναντι στη σωματική τιμωρία, τη θετική στάση απέναντι στην επαγγελματική τους ευθύνη και την ισχυρή πρόθεση τους να αναφέρουν περιστατικά σοβαρής κακοποίησης (33,55/40). Οι στάσεις (Spearman’s ρ = 0,418, p < 0,001), ο έλεγχος αντιληπτής συμπεριφοράς (Spearman’s ρ = 0,368, p < 0,001), τα υποκειμενικά κριτήρια (Spearman’s ρ = 0,217, p < 0,001) και οι γνώσεις (Spearman’s ρ = 0,165, p < 0,001) συσχετίστηκαν μέτρια ή ελαφρά θετικά με την πρόθεση αναφοράς της παιδικής κακοποίησης από τις μαίες/τές. Τέλος, οι γνώσεις των μαιών αναφορικά με την αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου και των συμπτωμάτων της ΚαΠα-Π φάνηκαν μέτριες με μέσο σκορ ίσο με 239,23/335 (± 23,60) μονάδες. Η εκπαιδευτική παρέμβαση ήταν αποτελεσματική, οδηγώντας σε στατιστικά σημαντική αύξηση σε όλες τις γνώσεις, στάσεις και συμπεριφορές καθώς και σε όλες τις υποδιαστάσεις της κλίμακας SISRCAN (p ≤ 0,034) αμέσως μετά την ολοκλήρωση της. Το ίδιο αποτέλεσμα προέκυψε και 6 μήνες μετά από την παρέμβαση, με εξαίρεση τα Υποκειμενικά Κριτήρια που οριακά δεν προέκυψε σημαντική αύξηση (p = 0,057). Τα αποτελέσματα έξι μήνες μετά την παρέμβαση έδειξαν, ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, με την πάροδο του χρόνου χάνεται μέρος της αποτελεσματικότητάς της. Συμπέρασμα: Για πρώτη φορά σταθμίστηκαν στην Ελλάδα τα εργαλεία CARIS και SISRCAN. Τα ευρήματα της διατριβής επιβεβαίωσαν ότι οι Ελληνίδες/ες μαίες/τές έχουν σοβαρές ελλείψεις στην εκπαίδευση σχετικά με την ΚαΠα-Π, γεγονός που συνάδει με τα διεθνή δεδομένα. Παρά τις θετικές στάσεις απέναντι στην επαγγελματική τους ευθύνη, η μέτρια αρχική γνώση και η έλλειψη εμπιστοσύνης στο νομικό σύστημα οδήγησαν σε χαμηλά ποσοστά πραγματικής αναφοράς. Η εκπαιδευτική παρέμβαση αποδείχθηκε αποτελεσματική για την αύξηση των γνώσεων και της αυτοπεποίθησης των μαιών/μαιευτών. Ωστόσο, η στατιστικά σημαντική απώλεια γνώσης σε ορισμένες υποκλίμακες εντός 6 μηνών υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για συστηματική και επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση των μαιών/τών. Η διατριβή αναδεικνύει την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις στην προπτυχιακή και συνεχιζόμενη υποχρεωτική εκπαίδευση των μαιών/τών σε θέματα ΚαΠα-Π, με έμφαση στην οικογενειοκεντρική προσέγγιση, την ψυχική υγεία της μητέρας και τη διεπιστημονική συνεργασία, ώστε να διατηρηθεί η κλινική επάρκεια. Είναι επιτακτική η θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής αναφοράς υποψίας παιδικής κακομεταχείρισης και από τις μαίες/τές και η παροχή νομικής προστασίας (ασυλία) σε περίπτωση καλόπιστης αναφοράς, όπως ισχύει πλέον για ιατρούς, φυσικοθεραπευτές και φαρμακοποιούς. Η μελλοντική έρευνα πρέπει να επικεντρωθεί στη μέτρηση της επίδρασης της εκπαίδευσης στην πραγματική αναφορά περιστατικών, καθώς και στη χαρτογράφηση του πλήρους πεδίου εφαρμογής των μαιευτικών πρακτικών στην πρόληψη της ΚαΠα-Π.
Η υποστήριξη των γονέων για την ενίσχυση της κοινωνικο-συναισθηματικής ανάπτυξης των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Ένα πρόγραμμα παρέμβασης: Αγκαλιάζουμε και Αλλάζουμε
(ΔΙΠΑΕ, 2026-05-22) Vatou, Athina; Τσιτιρίδου-Ευαγγέλου, Μαρία; Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Αγωγής και Φροντίδας στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία
Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και η αξιολόγηση ενός γονεϊκού παρεμβατικού προγράμματος με τίτλο, «Αγκαλιάζουμε και Αλλάζουμε». Το πρόγραμμα στο-χεύει στην ενίσχυση της κοινωνικο-συναισθηματικής ανάπτυξης παιδιών προσχολικής ηλικίας, μέσω της ενδυνάμωσης των γονέων. Βασίζεται σε ένα θεωρητικό πλαίσιο το οποίο αναδεικνύει τον ρόλο των γονέων στην ανάπτυξη των παιδιών τους, της γονεϊκής αλληλεπίδρασης και της γονεϊκής αυτο-αποτελεσματικότητας στη διαμόρφωση της κοινωνικο-συναισθηματικής ανάπτυξης των παιδιών. Πριν από την υλοποίηση της κύριας έρευνας πραγματοποιήθηκε πιλοτική μελέτη με τη συμμετοχή οκτώ (8) γονέων. Στη συνέχεια υλοποιήθηκε η κύρια μελέτη, η οποία υιοθέτησε έναν οιονεί πειραματικό σχε-διασμό με ομάδα παρέμβασης και ομάδα σύγκρισης καθώς και μετρήσεις πριν (Τ1) και μετά (Τ2) την εφαρμογή του προγράμματος. Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 123 δυάδες γονέων και παιδιών ηλι-κίας τεσσάρων έως πέντε ετών. Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της παρέμβασης πραγματο-ποιήθηκε, με τη χρήση εργαλείων αξιολόγησης της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ε-πάρκειας των παιδιών, καθώς και εργαλείων μέτρησης της γονεϊκής αυτο-αποτελεσματικότητας και του οικογενειακού μαθησιακού περιβάλλοντος. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις στην πειραματική ομάδα σε σχέση με την ομάδα σύγκρισης. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε μείωση των δυσκολιών συμπεριφοράς και ενίσχυση της φιλοκοινωνικής συμπεριφοράς των παιδιών, βελτίωση της κοινωνικής επάρκειας, αύξηση σε ορισμένες διαστάσεις της γονεϊκής αυτο-αποτελεσματικότητας, καθώς και θετικές μεταβολές στις γονεϊκές πρακτικές αλλά και στη συνολική ποιότητα του οικογενειακού μαθησιακού περιβάλλοντος. Επιπλέον, αναδείχθηκαν σημαντικές συσχε-τίσεις μεταξύ της ποιότητας του οικογενειακού περιβάλλοντος και της κοινωνικο-συναισθηματικής ανάπτυξης των παιδιών. Συνολικά, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η συστηματική ενδυνάμωση των γονέων μέσω ενός δομημένου και θεωρητικά τεκμηριωμένου προγράμματος μπορεί να συνδέεται με ουσιαστικές βελτιώσεις στην κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη παιδιών προσχολικής ηλικίας. Η μελέτη συμβάλλει στην εμπειρική τεκμηρίωση των γονεϊκών παρεμβάσεων και προσφέρει ένα α-ξιολογημένο πλαίσιο εφαρμογής που δύναται να αξιοποιηθεί σε εκπαιδευτικά και κοινοτικά πλαίσια προσχολικής αγωγής.
Μακροοικονομικό, χρηματοπιστωτικό και θεσμικό περιβάλλον στην αγορά ακινήτων: μια οικονομετρική διερεύνηση σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
(ΔΙΠΑΕ, 2026-05) Γκιώσης, Πέτρος; Χαψά , Ξανθίππη; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων
Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τη δυναμική της αγοράς ακινήτων μέσα από την αλληλεπίδραση μακροοικονομικών, χρηματοπιστωτικών και θεσμικών παραγόντων. Κεντρική παραδοχή της μελέτης είναι ότι η αγορά ακινήτων, και ειδικότερα η αγορά κατοικίας, δεν αποτελεί έναν απομονωμένο τομέα της οικονομίας, αλλά έναν κρίσιμο μηχανισμό μέσω του οποίου συνδέονται η πραγματική οικονομία, το χρηματοπιστωτικό σύστημα και οι θεσμοί. Στο πλαίσιο αυτό, οι διακυμάνσεις των τιμών των ακινήτων και των ενοικίων δεν επηρεάζουν μόνο τη στεγαστική προσιτότητα και τη συσσώρευση πλούτου των νοικοκυριών, αλλά συνδέονται άμεσα με την οικονομική ανάπτυξη, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, την κοινωνική ανισότητα και τη συνολική ευημερία. Ωστόσο, παρά τη σημασία της για την οικονομική και κοινωνική δυναμική, η αγορά ακινήτων έχει προσελκύσει σχετικά περιορισμένη ερευνητική προσοχή σε σύγκριση με άλλους τομείς της οικονομίας, καθώς η έντονη ετερογένειά της και η στενή διασύνδεσή της με τις δημόσιες πολιτικές καθιστούν την ανάλυσή της ιδιαίτερα σύνθετη. Σχετικά με το θεωρητικό μέρος, η διατριβή διαμορφώνει ένα συνεκτικό πλαίσιο ανάλυσης της αγοράς των ακινήτων, αναδεικνύοντας την κατοικία ως καταναλωτικό αγαθό, ως επενδυτικό μέσο και ως εμπράγματη εξασφάλιση. Παρουσιάζονται το ιστορικό και εννοιολογικό υπόβαθρο της αγοράς των ακινήτων, οι κλασικές και σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις για την αξία της γης και των επ’ αυτής ακινήτων, οι διεθνείς τάσεις των τιμών κατοικίας, οι ατέλειες και οι θεσμικές ιδιαιτερότητες της αγοράς, καθώς και η σύνδεσή της με τους οικονομικούς και πιστωτικούς κύκλους και με τα επεισόδια χρηματοοικονομικών κρίσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίπτωση της Ελλάδος, όπου η κατοικία συνδέθηκε ιστορικά με την ιδιοκατοίκηση, την αντιπαροχή και την αποταμίευση των νοικοκυριών, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες εντάχθηκε εντονότερα στους μηχανισμούς τραπεζικής χρηματοδότησης της στεγαστικής ζήτησης. Με εκτεταμένη βιβλιογραφική επισκόπηση, αναλύονται οι μηχανισμοί μέσω των οποίων το ΑΕΠ, ο πληθωρισμός, η απασχόληση, η ανεργία, τα επιτόκια, οι όροι δανεισμού, η στεγαστική πίστη και το πιστωτικό κανάλι μετάδοσης, που επηρεάζουν τη ζήτηση, την προσφορά, τις τιμές και τη χρηματοδότηση της κατοικίας. Παράλληλα, τονίζεται και εξετάζεται η σημασία θεσμικών και διαρθρωτικών παραγόντων, όπως η ανισότητα, οι δημογραφικές μεταβολές, η αστικοποίηση και η θεσμική ποιότητα για την συνολική λειτουργία της αγοράς. Στο ίδιο πεδίο εντάσσεται και η ανάλυση της κυκλικής δυναμικής της αγοράς κατοικίας, της έννοιας της φούσκας στην αγορά ακινήτων, της σχετικής ακαμψίας που χαρακτηρίζει την πτώση των τιμών σε περιόδους κρίσης, και τέλος, της σχέσης της μόχλευσης με τραπεζικό κίνδυνο και την χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Το εμπειρικό μέρος της διατριβής αξιοποιεί ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων οικονομετρικών μεθόδων, από υποδείγματα χρονοσειρών, δυναμικά υποδείγματα και τεχνικές ανάλυσης panel δεδομένων και δομείται σε τέσσερις αυτοτελείς εμπειρικές μελέτες. Οι μελέτες αυτές εξετάζουν τους προσδιοριστικούς παράγοντες της στεγαστικής αγοράς σε διαφορετικά γεωγραφικά και θεματικά επίπεδα. Μέσα από τη συνδυαστική εφαρμογή γραμμικών και μη γραμμικών προσεγγίσεων, καθώς και τεχνικών που αντιμετωπίζουν φαινόμενα διαστρωματικής εξάρτησης και διαρθρωτικών αλλαγών, επιδιώκεται η ανάδειξη, τόσο των κοινών όσο και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών ανά χώρα, που διαμορφώνουν τη δυναμική των τιμών κατοικίας στον ευρωπαϊκό χώρο. Πιο συγκεκριμένα, η πρώτη εμπειρική μελέτη διερευνά τους προσδιοριστικούς παράγοντες των πραγματικών τιμών κατοικίας στην Ελλάδα και την Πορτογαλία, στο πλαίσιο δύο χωρών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, εφαρμόζοντας υπόδειγμα ARDL/ECM με ενσωμάτωση διαρθρωτικών αλλαγών. Η δεύτερη εμπειρική μελέτη εστιάζει στα ενοίκια κατοικιών στη Γερμανία και διερευνά τους προσδιοριστικούς παράγοντες διαμόρφωσης των τιμών ενοικίασης. Η επιλογή της Γερμανίας βασίστηκε στο γεγονός ότι αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαθέτει ιδιαίτερα ανεπτυγμένο τομέα ενοικιαζόμενης κατοικίας, καθώς περίπου το 51% του πληθυσμού διαμένει σε μισθωμένες κατοικίες. Για την αποτύπωση τόσο της μακροχρόνιας όσο και της βραχυχρόνιας δυναμικής χρησιμοποιείται υπόδειγμα Vector Error Correction Model (VECM), βασισμένο στην προσέγγιση συνολοκλήρωσης του Johansen, ενώ οι βραχυχρόνιες σχέσεις εξετάζονται με ελέγχους αιτιότητας κατά Granger. Η τρίτη εργασία εξετάζει την δυναμική των πραγματικών τιμών κατοικιών στην Ελλάδα σε συνάρτηση με βασικούς προσδιοριστικούς παράγοντες και συγκεκριμένα τον πληθωρισμό, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και τα στεγαστικά επιτόκια. Η ανάλυση βασίζεται στο μη γραμμικό υπόδειγμα Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL), το οποίο επιτρέπει τη διάσπαση της συνολικής επίδρασης των ερμηνευτικών μεταβλητών σε θετικές και αρνητικές συνιστώσες, ώστε να διερευνηθούν ασύμμετρες βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες σχέσεις. Με τον τρόπο αυτό, η μελέτη παρέχει εμπειρική τεκμηρίωση για την συμπεριφορά της ελληνικής αγοράς κατοικίας σε μια εκτεταμένη χρονική περίοδο, η οποία χαρακτηρίζεται από σημαντικά οικονομικά γεγονότα και διαρθρωτικές μεταβολές. Τέλος, η τέταρτη εργασία, εξετάζει τους μακροοικονομικούς, χρηματοπιστωτικούς και θεσμικούς προσδιοριστικούς παράγοντες των πραγματικών τιμών των κατοικιών σε 24 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βασίζεται σε ετήσια panel δεδομένα και αξιοποιεί τεχνικές που αντιμετωπίζουν την ύπαρξη διαστρωματικής εξάρτησης μεταξύ των χωρών και τη διαφορετική τάξη ολοκλήρωσης των βασικών μεταβλητών. Ως κύριος εκτιμητής χρησιμοποιείται το δυναμικό υπόδειγμα Dynamic Common Correlated Effects (DCCE), ενώ ο Augmented Mean Group (AMG) εφαρμόζεται ως έλεγχος ανθεκτικότητας. Τα ευρήματα της διατριβής δείχνουν ότι η στεγαστική αγορά δεν υπακούει σε έναν ενιαίο και συμμετρικό μηχανισμό μετάδοσης, αλλά διαμορφώνεται από ένα σύνθετο πλέγμα μακροοικονομικών, χρηματοπιστωτικών και θεσμικών παραγόντων, η επίδραση των οποίων μεταβάλλεται ανά χώρα, χρονικό ορίζοντα και επιμέρους τμήμα της αγοράς.
Μελέτη διεπαφών στις τεχνολογίες STEM και στην εκπαίδευση ηλεκτρονικών κυκλωμάτων μικροελεγκτών
Τσελεγκαρίδης, Σωκράτης
Αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι η μελέτη των διεπαφών χρήστη με τις οποίες μπορεί κάποιος να πάρει μέρος σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες αλλά και η διερεύνηση για το πως οι διεπαφές αυτές μπορούν να επηρεάσουν την απόκτηση γνώσεων. Πιο συγκεκριμένα, οι διεπαφές μπορεί να είναι απτικές χρησιμοποιώντας πραγματικά εξαρτήματα ή γραφικές χρησιμοποιώντας προσομοιωτές σε ψηφιακά μέσα. Έτσι, αρχικά εκτελέστηκε μία μετά-ανάλυση για STEM δραστηριότητες ώστε να εξαχθεί το μέγεθος της επίδρασης των παρεμβάσεων που αξιοποίησαν τεχνολογικά μέσα, με τα ευρήματα να δείχνουν ότι σε αυτό το πλαίσιο εκπαίδευσης ωφελείται περισσότερο η ανάπτυξη δεξιοτήτων σε σχέση με την ανάπτυξη γνώσεων ή στάσεων. Στη συνέχεια, εκτελέστηκε μία μετά-ανάλυση για την διδασκαλία ηλεκτρονικών κυκλωμάτων και την εξαγωγή του μεγέθους επίδρασης. Τα ευρήματα δείχνουν πως όταν οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται συνδυάζοντας απτική και γραφική διεπαφή τότε εμφανίζονται τα μεγαλύτερη οφέλη για τους μαθητές. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση φαίνεται πως ωφελούνται περισσότερο συγκριτικά με τους μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ η απόκτηση γνώσεων είναι αυτή που ενισχύεται περισσότερο σε σχέση με τις δεξιότητες και τις στάσεις. Ακόμη, πραγματοποιήθηκαν τρεις εκπαιδευτικές παρεμβάσεις για τον μικροελεγκτή PIC18F4550, με δείγμα 32, 277 και 134 φοιτητών αντίστοιχα. Η μία στόχευε μέσα από σειρά έξι προχωρημένων ασκήσεων στην σύγκριση απτικής και γραφικής διεπαφής, η άλλη στην σύγκριση απτικής, γραφικής και αλληλουχίας διεπαφών μέσω οχτώ ασκήσεων, ενώ η τελευταία στην σύγκριση της αλληλουχίας μεικτής προσέγγισης διεπαφών. Από τα ευρήματα προκύπτει πως όταν το επίπεδο δυσκολίας των δραστηριοτήτων είναι αυξημένο, καμία διεπαφή δεν είναι πιο ωφέλιμη, οι στάσεις των φοιτητών δεν φαίνεται να επηρεάζονται από την διεπαφή που χρησιμοποιούν, ενώ τέλος, η αντίληψη των συμμετεχόντων περί της χρηστικότητας του προσομοιωτή είναι υψηλότερη όταν ξεκινάνε μία παρέμβαση με γραφική διεπαφή και τελειώνουν με απτική διεπαφή. Επιπροσθέτως, πραγματοποιήθηκαν τρεις εκπαιδευτικές παρεμβάσεις αξιοποιώντας το Arduino Uno, με δείγμα 58, 110 και 61 φοιτητών αντίστοιχα. Η μία στόχευε στην διερεύνηση της επίδρασης τυπωμένων πλακετών που δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες της διατριβής, αλλά και στην μέτρηση της χρηστικότητάς τους, η άλλη στην σύγκριση των πλακετών με προσομοίωση και ράστερ, ενώ η τρίτη στην διερεύνηση της αποδοχής της τεχνολογίας μέσω του Arduino και του Micro:bit. Από τα ευρήματα προκύπτει ότι η χρήση τυπωμένων πλακετών ωφελεί την ενότητα του προγραμματισμού, οι τυπωμένες πλακέτες μπορούν να θεωρηθούν ένα χρήσιμο εργαλείο στην διδασκαλία μικροελεγκτών ενισχύοντας την εκπαιδευτική εμπειρία, ενώ η αντιλαμβανόμενη ευχρηστία συνδέεται στενά με την πρόθεση να χρησιμοποιηθεί το Arduino ή το Micro:bit στο μέλλον. Τέλος, αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε ένα προτεινόμενο εργαλείο 15 ερωτήσεων για την αξιολόγηση των βασικών γνώσεων προγραμματισμού στο Arduino.

Περιηγούμαι

Πλοήγηση Διδακτορικές και Μεταδιδακτορικές Διατριβές/ PhD and Postdoctoral Thesis ανά Τίτλο