Διδακτορικές Διατριβές
Μόνιμο URI για αυτήν τη συλλογήhttps://repository.ihu.gr/handle/11544/47453
Περιηγούμαι
Πρόσφατες Υποβολές
Τεκμήριο Το διεθνές εμπόριο μετά από κρίσεις και οι στρατηγικές αντιμετώπισης των συνεπειών τους: η περίπτωση της υγειονομικής κρίσης στην Ελλάδα(ΔΙΠΑΕ, 2025-05) Μοσκοφίδης, Αναστάσιος Παντ.; Μαγούλιος , Γεώργιος; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών ΕπιστημώνΜέσα από την παρούσα διατριβή επιχειρείται η διεξαγωγή επιστημονικής έρευνας γύρω από τις συνθήκες και τους όρους που διαμορφώνονται σε επίπεδο διεθνούς εμπορίου μετά από κρίσεις, στην διεξοδική διερεύνηση και μελέτη των συνεπειών τους σε επίπεδο οικονομίας και στην έρευνα για τις στρατηγικές που εφαρμόζονται με σκοπό την επανεκκίνηση της οικονομίας και την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας έπειτα από αντίστοιχες συνθήκες. Μεθοδολογικά, διεξάγεται δευτερογενής έρευνα σε διεθνείς βάσεις δεδομένων εφαρμόζοντας ορισμένες στατιστικές μεθόδους για τον έλεγχο των μεταβλητών (συγκριτική ανάλυση, πολλαπλή παλινδρόμηση, data panel analysis). Παράλληλα, χρησιμοποιείται πρωτογενής έρευνα μέσω δομημένου ερωτηματολογίου, διεξάγεται στατιστική επεξεργασία εφαρμόζοντας ως στατιστική μέθοδο την διερευνητική ανάλυση παραγόντων σκοπός της οποίας είναι να εμπλουτίσει τα δεδομένα και να αναδείξει τυχόν νέα ευρήματα. Τα αποτελέσματα συνοψίζονται σε δύο άξονες. Ο πρώτος άξονας έχει να κάνει με τον όγκο και τη διάρθρωση του εξωτερικού εμπορίου, ενώ ο δεύτερος άξονας σχετίζεται με τις στρατηγικές και τους παράγοντες που δύναται να συντελέσουν στην ανάκαμψη του εξωτερικού εμπορίου. Επόμενα, αναφορικά με το εξωτερικό εμπόριο της Ελλάδας επιβεβαιώνονται τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα, αναδεικνύονται οι παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνεται ο χαμηλός βαθμός εξωστρέφειας της Ελλάδας, σημειώνεται η εξειδίκευση των εξαγωγών σε τομείς χαμηλής προστιθέμενης αξίας, παρατηρείται η υστέρηση σε υλικοτεχνικές και ψηφιακές υποδομές στις διαδικασίες του εξωτερικού εμπορίου. Παράλληλα η μετά Covid – 19 εκκίνηση χαρακτηρίζεται από προκλήσεις ως προς την ανάγκη μετάβασης σε ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα βασίζεται σε «πράσινες» πρακτικές προστασίας του περιβάλλοντος, σε επιχειρηματικές ενέργειες κυκλικής οικονομίας, σε δραστηριότητες εξοικονόμησης ενέργειας και αειφόρου ανάπτυξης και θα συμβάλει σημαντικά στην επίσπευση της κλιματικής μετάβασης. Επιπλέον, επισημαίνεται η συμβολή της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων στην ανάκαμψη της οικονομίας και του εξωτερικού εμπορίου και η ανάγκη προσαρμογής στον ψηφιακό μετασχηματισμό. H πρωτοτυπία και η ακαδημαϊκή συμβολή της διατριβής έγκειται στην διερεύνηση ενός παγκοσμίου εμβέλειας γεγονότος το οποίο αδιαμφισβήτητα επηρέασε τα θεμελιώδη μεγέθη των οικονομιών και του εξωτερικού εμπορίου διεθνώς. Η προσέγγιση στην ελληνική διάσταση και η σύγκριση των αντίστοιχων διεθνών και ευρωπαϊκών πλαισίων αποτελεί πρωτότυπη συνεισφορά στα πλαίσια της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας. Παράλληλα, μέσα από τη διατριβή αναδεικνύονται σημαντικά ευρήματα σχετικά με τις πολιτικές διαμόρφωσης εμπορικών στρατηγικών σε διεθνές, ευρωπαϊκό και ελληνικό επίπεδο για την αντιμετώπιση των συνεπειών και την επανεκκίνηση της οικονομίας, έπειτα από γεγονότα που χαρακτηρίζονται ως κρίσεις, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει ουσιαστικά στην καλύτερη κατανόηση των συνθηκών υπό τις οποίες διαμορφώνονται οι σχέσεις διεθνούς εμπορίου.Τεκμήριο Ανάλυση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και της επίδοσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α) Α' βαθμού µε βάση την λογιστική τους πληροφόρηση και το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα(ΔΙΠΑΕ, 2025-02) Γαλάνης, Στέργιος; Παζάρσκης , Μιχαήλ; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών ΕπιστημώνΗ παρούσα διατριβή αποτελείται από τέσσερις εργασίες. Η εργασία του Εισαγωγικού Κεφαλαίου εξετάζει τη βιβλιογραφία σχετικά με τη διακυβέρνηση και ιδίως τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και απαντά σε τρία αλληλένδετα ερευνητικά ερωτήματα. Χρησιμοποιώντας μια τεχνική συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης, εξετάζονται 90 άρθρα δημοσιευμένα σε περιοδικά με κριτές μεταξύ 1986 και 2021. Μετά το 2014, παρατηρείται μια αύξηση των δημοσιεύσεων, οι περισσότερες στις έρευνες μίας χώρας, στις ανεπτυγμένες και στις αναδυόμενες χώρες. Τα άρθρα δίνουν έμφαση στην έρευνα/ερωτηματολόγιο/άλλη εμπειρική μέθοδο, ενώ η πλειονότητα των άρθρων χρησιμοποιεί τη θεωρία της αντιπροσώπευσης ως μεθοδολογία. Επιπλέον, αναδεικνύεται ότι τα ερευνητικά θέματα της διακυβέρνησης και της λειτουργικής αποτελεσματικότητας εκτιμώνται ιδιαίτερα από τους ακαδημαϊκούς. Η εργασία του Μέρους Α’ Κεφαλαίου Α’ έχει ως στόχο να καταδείξει την οργάνωση και την εξέλιξη των νομικών πλαισίων εσωτερικού ελέγχου σε μια ομάδα μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία - PIGS) που αντιμετώπισαν σημαντικές οικονομικές προκλήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και στις αρχές της δεκαετίας του 2010, να αναδείξει ομοιότητες και διαφορές και να συγκρίνει το νομικό πλαίσιο κάθε χώρας υπό το πρίσμα της θεσμικής θεωρίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας αποκαλύπτουν ότι τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) της Πορτογαλίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Ισπανίας (PIGS) παρουσιάζουν ένα μείγμα ομοιοτήτων και διαφορών που επηρεάζονται τόσο από τους κοινούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) όσο και από τα μοναδικά εθνικά πλαίσια. Η εργασία του Μέρους Β’ Κεφαλαίου Α’ έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει την απουσία ανάπτυξης μια μεθοδολογίας για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων κατά την προετοιμασία ενός σχεδίου εσωτερικού ελέγχου στους δήμους σε σχέση με την Ελλάδα και αλλού. Προτείνει ένα σχέδιο εσωτερικού ελέγχου με βάση τις ελεγκτικές προτεραιότητες επιδιώκοντας να διασφαλίσει τον επαρκή εντοπισμό, την αξιολόγηση και τη σύνδεση των κινδύνων που χαρακτηρίζουν τον δήμο εντός του ελεγκτικού σύμπαντος. Περαιτέρω, η προτεινόμενη μεθοδολογία ακολουθεί το διεθνές πλαίσιο επαγγελματικών πρακτικών και τα διεθνή πρότυπα για την επαγγελματική πρακτική του εσωτερικού ελέγχου. Η εργασία του Μέρους Β’ Κεφαλαίου Β’ ακολουθεί τη μέθοδο της εκτίμησης δεσμευμένης και της μη δεσμευμένης αποτελεσματικότητας τάξης α με στόχο να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των ελληνικών ΟΤΑ α΄ βαθμού για τα έτη 2015-2020 αποκαλύπτοντας τους καθοριστικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον εσωτερικό έλεγχο. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι δήμοι της Ελλάδος είναι αναποτελεσματικοί κατά 53%. Αναφορικά με την επίδραση των εξωγενών/περιβαλλοντικών μεταβλητών, δύο από τις τέσσερις συνεχείς περιβαλλοντικές μεταβλητές είναι στατιστικά σημαντικές. Επιπλέον, τρεις από τις τέσσερις διακριτές περιβαλλοντικές μεταβλητές, ήτοι τα δημογραφικά στοιχεία των δήμων, τα μοναδικά γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά τους κ.λπ., η ορεινότητα και η περιφέρεια - είναι στατιστικά σημαντικές σε κάθε επίπεδο. Τα ευρήματα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο εσωτερικός έλεγχος για να είναι αποτελεσματικός οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποτελέσματα της έρευνας ως προειδοποιητικά σημάδια (red flags). Τέλος, παρουσιάζονται τα συμπεράσματα και οι μελλοντικές προτάσεις για έρευνα.Τεκμήριο Start-Up Επιχειρηματικότητα: έρευνα σχέσεων μεταβλητών με χρήση πινάκων διασταύρωσης, συντελεστών συσχέτισης, αμοιβαίας πληροφορίας, και οφέλους πληροφορίας(ΔΙΠΑΕ, 2024-12) Σπυρόπουλος, Θεοχάρης-Στυλιανός Κ.; Πολυχρονίδου , Περσεφόνη; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών ΕπιστημώνΗ παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει την επιχειρηματικότητα των ελληνικών Start-Up (νεοφυών επιχειρήσεων). Η διδακτορική διατριβή βασίζεται σε μεθόδους ποσοτικής ανάλυσης με την χρήση δομημένου ερωτηματολογίου. Η διαμόρφωση του ερωτηματολογίου πραγματοποιήθηκε με την ολοκλήρωση της αντίστοιχης βιβλιογραφικής ανασκόπησης, όπου επισημάνθηκαν οι κύριες μεταβλητές που σχετίζονται με την επιχειρηματικότητα σε επίπεδο Start-Up. Η διδακτορική διατριβή επικεντρώνεται αυστηρά σε Start-Up επιχειρήσεις οι οποίες έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα, και η συλλογή δεδομένων έγινε σε επίπεδο ιδρυτών των Start-Up. Εξετάζονται Start-Up επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται σε διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της Start-Up επιχειρηματικότητας, μεγάλο μέρος της οποίας δεν έχει αποχτήσει ακόμα εταιρική μορφή και είναι συνεπώς δύσκολη η εξέταση της με βάση τα επίσημα στοιχεία. Εξετάζεται ένας σημαντικός αριθμός μεταβλητών που σχετίζονται με την επιχειρηματικότητα των Start-Up, όπως το Φύλο, η Ηλικία, η Εκπαίδευση, το Οικογενειακό Περιβάλλον των ιδρυτών, ο αριθμός των ιδρυτών κάθε Start-Up, το επίπεδο επιτυχίας, η επιχειρηματική εκπαίδευση, η εμπειρία, η ίδρυση από τους ιδρυτές προηγούμενων εταιριών Start-Up και η συνέχεια της λειτουργίας τους, τα έτη λειτουργείας της παρούσας Start-Up, η στόχευση της Start-Up σε επιχειρήσεις ή καταναλωτές, ο τομέας επιχειρηματικής δραστηριότητας, ο λόγος ίδρυσης της Start-Up και οι λόγοι ίδρυσης προηγουμένων Start-Up, ο ρόλος της επιχειρηματικής ευκαιρίας, της τεχνολογικής εξέλιξης, του επιχειρηματικού μοντέλου και της καινοτομίας διαδικασιών. Παράλληλα μελετώνται παράγοντες όπως ο ανταγωνισμός, ο βαθμός καινοτομίας, οι ανάγκες χρηματοδότησης, η πνευματική περιουσία και οι στρατηγικές συνεργασίες της επιχείρησης. Συγκεντρώθηκαν 321 ερωτηματολόγια κατά το διάστημα Νοεμβρίου 2022- Δεκεμβρίου 2023, και στη συνέχεια τα δεδομένα κωδικοποιήθηκαν ώστε να επεξεργαστούν. Το συγκεκριμένο δείγμα ικανοποιεί μια σειρά κριτηρίων για την επιστημονική έρευνα, τα οποία παρουσιάζονται λεπτομερώς στο κεφάλαιο της Μεθοδολογίας στην παρούσα διατριβή. Οι μέθοδοι ποσοτικής ανάλυσης που xxii χρησιμοποιήθηκαν περιλαμβάνουν την Περιγραφική Στατιστική, Πίνακες Διασταυρώσεων, Συντελεστής Συσχέτισης Pearson, Δείκτες Εντροπίας Αμοιβαίας Πληροφορίας και Οφέλους Πληροφορίας καθώς και στοιχεία από την Θεωρία Γράφων/Δικτύου. Τα ευρήματα επισημαίνουν μια σειρά σχέσεων ανάμεσα στις μεταβλητές που εξετάζονται και ειδική έμφαση δίνεται σε παράγοντες που συνεισφέρουν στην επιτυχία των Start-Up, ενώ παράλληλα επισημαίνονται και σχέσεις ανάμεσα στις υπόλοιπες μεταβλητές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Συγκριτική Ανάλυση, η σύγκριση δηλαδή των αποτελεσμάτων ανάμεσα στις διαφορετικές ποσοτικές μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν. Παράλληλα επισημαίνεται το γεγονός ότι οι μεταβλητές είναι δυνατόν να παρουσιάζουν διαφορετικές σχέσεις μεταξύ τους σε διαστήματα μεταξύ διαφορετικού εύρους τιμών. Συγκεκριμένα εξετάζοντας την μεταβλητή «Επιτυχία» και αποδίδοντας 5 διαφορετικούς βαθμούς επιτυχίας προέκυψαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα ανάμεσα σε Start-Up οι οποίες ανήκουν σε διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας σε ότι αφορά τις σχέσεις μεταξύ των μεταβλητών και επισημαίνεται η δυσκολία αναγωγής (ή η ιδιαίτερη προσοχή που απαιτείται) σε ορισμένες περιπτώσεις γενικών συμπερασμάτων από το σύνολο των δεδομένων σε συγκεκριμένο εύρος τιμών. Τα ευρήματα περιλαμβάνουν τον ρόλο της αναγνώρισης της επιχειρηματικής ευκαιρίας τις ανάγκες χρηματοδότησης και την ανάγκη δημιουργίας στρατηγικών συνεργασιών, όπως και τους ρόλους της επιχειρηματικής εκπαίδευσης, της ηλικίας και της εμπειρίας των ιδρυτών Start-Up. Τα βασικά συμπεράσματα εξετάζονται ως προς τις επιχειρηματικές συνέπειες που επιφέρουν και επισημάνθηκαν πιθανά σημεία βελτίωσης των αποτελεσμάτων της StartUp επιχειρηματικότητας.Τεκμήριο Οικονομική Ανάπτυξη, Ενεργειακή Κατανάλωση και Περιβαλλοντική Πολιτική: εμπειρικές μελέτες στο πλαίσιο Βιώσιμης Ενεργειακής Μετάβασης της Ελλάδας(ΔΙΠΑΕ, 2025-01) Τριανταφυλλίδου, Άννα Ι.; Μαντζάρης , Ιωάννης; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών ΕπιστημώνΗ διδακτορική διατριβή επικεντρώνεται στη μελέτη του ενεργειακού τομέα στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της οικονομικής ανάλυσης, μέσω εμπειρικών εφαρμογών και στατιστικών εργαλείων. Δόθηκε μεγάλη έμφαση στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κατανάλωσης ενέργειας, οικονομικής ανάπτυξης και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Μέσα από οικονομετρικές αναλύσεις και εμπειρικά δεδομένα, η μελέτη διερευνά πώς ή χρήση ανανεώσιμων και μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας επηρεάζει την οικονομική δραστηριότητα και τις εκπομπές CO₂ θέτοντας στο επίκεντρο τα ζητήματα ενεργειακής βιωσιμότητας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ένα βασικό σημείο της ανάλυσης αφορά την εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τα ορυκτά καύσιμα τα οποία συνδέονται με υψηλές εκπομπές CO₂. Στόχος της μελέτης είναι να κατανοηθεί η αιτιώδης σχέση μεταξύ των μεταβλητών αυτών, ώστε να παρασχεθούν τεκμηριωμένα δεδομένα για το πως η οικονομική ανάπτυξη συνδέεται με την ενεργειακή κατανάλωση και την περιβαλλοντική επιβάρυνση. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας οδηγεί σε μεγαλύτερη ζήτηση ενέργειας και, κατά συνέπεια, σε αυξημένες εκπομπές CO₂, ιδιαίτερα όταν η ενέργεια προέρχεται από μη ανανεώσιμες πηγές. Με σκοπό την ενίσχυση των δυνατοτήτων τής Ελλάδας για ενεργειακή μετάβαση, η διατριβή προσφέρει μια συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση, εστιάζοντας στη σημασία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι πολιτικές τής Ευρωπαϊκής Ένωσης ενθαρρύνουν τη μείωση των εκπομπών μέσω της αύξησης της ενεργειακής αποδοτικότητας και της αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών. Σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι η διαπίστωση ότι ενώ οι ανανεώσιμες πηγές συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών, η υλοποίηση της ενεργειακής μετάβασης είναι αργή. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι θα χρειαστούν ακόμη περισσότερες επενδύσεις και υποστήριξη τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο όσο και από διεθνείς φορείς και ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Η διατριβή, επιπλέον, αναλύει την ελληνική ενεργειακή αγορά, καταγράφοντας αναλύει την ελληνική ενεργειακή αγορά, καταγράφοντας ιστορικές και ρυθμιστικές εξελίξεις, ενώ εξετάζει το ζήτημα της ενεργειακής φτώχειας. Οι υψηλές τιμές ενέργειας επιβαρύνουν σημαντικό τμήμα του πληθυσμού και ή μετάβαση σε καθαρότερες πηγές ενέργειας, αποτελεί πρόκληση για την εξασφάλιση κοινωνικής δικαιοσύνης, μειώνοντας τις κοινωνικές ανισότητες. Η ανάλυση υπογραμμίζει την ανάγκη για μέτρα που θα διασφαλίζουν ότι η πράσινη μετάβαση δεν θα επιβαρύνει τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ενώ προτείνει πολιτικές που συνδυάζουν την ενεργειακή αποδοτικότητα με τη μείωση του κόστους ενέργειας για τα νοικοκυριά. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το 2000 έως το 2020, ή παρούσα διατριβή διερευνά την πιθανή ύπαρξη αιτιώδους σχέσης κατά Granger, αναδεικνύοντας τη σύνδεση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων με την αύξηση των εκπομπών CO₂. Η ανάλυση των διεθνών τιμών πετρελαίου και της αντίστοιχης ελληνικής αγοράς, καταδεικνύει τις επιπτώσεις των διεθνών διακυμάνσεων στο εγχώριο ενεργειακό κόστος, μέσα από το φαινόμενο "Rockets and Feathers". Το φαινόμενο αυτό περιγράφει την ταχύτερη άνοδο των εγχώριων τιμών ενέργειας όταν οι διεθνείς τιμές αυξάνονται, ενώ οι μειώσεις είναι πιο αργές σε περιόδους πτώσης των διεθνών τιμών. Η παρούσα διατριβή αναδεικνύει τη σημασία της ασυμμετρίας αυτής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αποτελεσματικότερες στρατηγικές τιμολόγησης στην ελληνική αγορά ενέργειας. Καταλήγει ότι παρά τις προόδους στον ενεργειακό τομέα, η Ελλάδα χρειάζεται να εντείνει τις προσπάθειές της για την επίτευξη των κλιματικών στόχων. Μέσω των προτάσεων που αναπτύσσονται στη μελέτη και των αποτελεσμάτων των εμπειρικών εφαρμογών που παρουσιάζονται, η έρευνα επιδιώκει να συμβάλει στη διαμόρφωση της ενεργειακής στρατηγικής για την Ελλάδα, η οποία θα συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.Τεκμήριο Η Περιφερειακή Οργάνωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση: ανάλυση–μοντελοποίηση–προτάσεις ανάπτυξης με τη χρήση τεχνικών Κοινωνικών Δικτύων(ΔΙΠΑΕ, 2025-01) Φιλέντα, Παγώνα Γ.; Κύδρος , Δημήτριος; Σχολή Οικονομίας και Διοίκησης, Τμήμα Οικονομικών ΕπιστημώνΗ Οικονομική και Περιφερειακή Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί πρόσφατο αντικείμενο μελέτης στη διεθνή βιβλιογραφία. Οι ανισότητες που παρατηρούνται στη χωρική κατανομή του εισοδήματος, των οικονομικών ευκαιριών και των δραστηριοτήτων μεταξύ των περιφερειών έχουν προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον στους μελετητές τις τελευταίες δεκαετίες. Στόχος της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η διεπιστημονική προσέγγιση ενός θέματος, που παραδοσιακά ανήκει στην Οικονομική Επιστήμη. Προτείνουμε ένα μοντέλο, το οποίο εφαρμόζει την Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων (Social Network Analysis, SNA) στο πλαίσιο της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάλυσης. Χρησιμοποιήσαμε ενδεικτικά ορισμένους μακροοικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες από διάφορους τομείς και αναλύσαμε την πορεία τους για το χρονικό διάστημα 2010 2021 για τις περιφέρειες της ΕΕ. Το ερώτημα στο οποίο θέλουμε να απαντήσουμε είναι εάν μπορεί η Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων να αποτελέσει έναν εναλλακτικό τρόπο προσέγγισης της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης, καθώς αποτελεί μια διαδικασία που επιτρέπει τη διερεύνηση των κοινωνικών δομών με τη χρήση δικτύων και της θεωρίας γραφημάτων. Η Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων είναι μια διαδικασία διερεύνησης των κοινωνικών δομών με τη χρήση δικτύων. Με τη συμβολή της θεωρίας γραφημάτων, μελετά τις σχέσεις (συνδέσμους) που δημιουργούνται μεταξύ διαφορετικών μονάδων, όπως άτομα, ομάδες ή οργανισμοί (κόμβοι). Οι κόμβοι και οι σύνδεσμοι που αναπτύσσονται μεταξύ τους λαμβάνονται ως αλληλο-εξαρτώμενες και όχι ως αυτόνομες μονάδες. Ένα κοινωνικό δίκτυο μπορεί να συγκριθεί με έναν ιστό, ο οποίος καταγράφει τις σχέσεις ή τις αλληλεπιδράσεις των μονάδων. Τα δίκτυα περιλαμβάνουν τις κοινωνικές ή επαγγελματικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους, μέσω των οποίων ανταλλάσσονται πληροφορίες και υπηρεσίες ή καταγράφονται επαφές σε συστηματική βάση. Παρουσιάζουμε την οπτικοποίηση δικτύων των μακροοικονομικών δεικτών, τα οποία δημιουργούνται με βάση τον βαθμό συσχέτισης των δεδομένων, και υπολογίζουμε μετρικές και μέτρα κεντρικότητας για να συμπεράνουμε την αλληλεπίδραση των περιφερειών. Στόχος είναι να διαπιστωθεί κατά πόσον η εφαρμογή της Ανάλυσης Κοινωνικών Δικτύων θα μπορούσε να αποτελέσει μια εναλλακτική ερευνητική μέθοδο στη μελέτη της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Παράλληλα εξετάζουμε την ομοιογένεια και συνοχή μεταξύ πέντε μακροοικονομικών και κοινωνικών δεικτών για 242 περιφέρειες NUTS 2 της ΕΕ: το κατά κεφαλή ΑΕΠ, το συνολικό ποσοστό ανεργίας, το ποσοστό των πολιτών που έχει ολοκληρώσει σπουδές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τον συνολικό αριθμό των διαθέσιμων νοσοκομειακών κλινών και το ποσοστό των πολιτών που χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο για αλληλεπίδραση με τις δημόσιες αρχές. Μέσω των τεχνικών που διαθέτει η Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων εξετάζουμε την ύπαρξη κοινοτήτων περιφερειών, δηλαδή την ομαδοποίηση περιφερειών για κάθε δείκτη κι επιχειρούμε στη συνέχεια να καταλήξουμε σε ορισμένα συμπεράσματα: πώς προκύπτει η ομαδοποίηση; ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των περιφερειών κάθε κοινότητας; τι μπορεί κανείς να συμπεράνει σχετικά με τον μεγάλο αριθμό κοινοτήτων σε ένα δίκτυο; πώς θα μπορούσαν να γεφυρωθούν οι κοινότητες; Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που επιχειρήσαμε να απαντήσουμε. Τέλος, βάσει των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) της Πολιτικής Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτείνουμε την ενισχυτική εφαρμογή των Προτεραιοτήτων και Ειδικών Στόχων τους σε συγκεκριμένες και στοχευμένες περιφέρειες για κάθε μακροοικονομικό δείκτη, ώστε να μειωθούν οι περιφερειακές ανισορροπίες και να αυξηθεί η συνοχή τους σε ολόκληρη της επικράτεια της Ένωσης.