Η σχολική διαμεσολάβηση στην εκπαίδευσηκαι η συμβολή της στην προσαρμογή και ένταξη των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον - Η περίπτωση της Σιβιτανιδείου σχολής

Abstract

Η προσαρμογή και η ένταξη στο σχολικό περιβάλλον είναι πολυδιάστατες έννοιες και δεν αφορούν μόνο στην μόρφωση των μαθητών αλλά και στη διάδραση που χαρακτηρίζει την σχέση των ίδιων των μαθητών αλλά και των μαθητών με τους καθηγητές τους,τη διεύθυνση του σχολείου αλλά και με τους γονείς. Η ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων και σχέσεων φιλίας στο σχολικό περιβάλλον είναι καθοριστικής σημασίας για να επιτευχθεί η άμβλυνση των αντιθέσεων μέσα το σχολικό πλαίσιο.Οι Pellegrini και Blatchford (2000) αναφέρουν ότι αυτές οι σχέσεις βοηθούν τους μαθητές να ανταποκριθούν στους μαθησιακούς στόχους που θέτει η εκπαίδευση στο σχολείο αλλά και στην οικοδόμηση κοινωνικών δεξιοτήτων. Αυτό λοιπόν σημαίνει ότι μέσα από το πλέγμα αυτών των φιλικών σχέσεων υποβοηθάται και η προσαρμογή στο σχολείο.Ο εκφοβισμός και η ύπαρξη μαθητών-θυτών που έχουν δραματικά αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, καταδεικνύουν την ανάγκη δικτύου φιλίας μέσα στο σχολείο καθώς οι φίλοι επωμίζονται προστατευτικό ρόλο απέναντι στους συμμαθητές τους (Hodges EVE, Boivin M, Vitaro F, Bukowski WM,1999) ενώ σύμφωνα με τους Newcomb AF, Bagwell CL.(1996) μέσα από τις φιλικές σχέσεις εξασκούνται στην διαχείριση των συγκρούσεων. Οι συγκρούσεις αποτελούν ένα καθημερινό φαινόμενο μέσα στο σχολικό πλαίσιο και επηρεάζει αρνητικά την εκπαιδευτική κοινότητα σε όλα τα επίπεδα. Δημιουργούν αρνητική ψυχολογία στα εμπλεκόμενα μέρη κι αυτό επηρεάζει τις επιδόσεις τους. την επιθυμία τους να βρίσκονται στην τάξη ή στο σχολείο γενικότερα και βλάπτουν το σχολικό κλίμα. Όταν δεν αντιμετωπίζονται ή δεν δημιουργούνται οι προϋποθέσεις να μειωθούν, η κλιμάκωση των συγκρούσεων μπορεί να αποβεί καταστροφική και να οδηγήσει σε έναν μόνιμο και συστηματικό εκφοβισμό. Το σχολικό περιβάλλον παύει να είναι ευχάριστο και ελκυστικό, οι μαθητές βιώνουν άγχος, προτιμούν να απομονώνονται και κατά συνέπεια δυσκολεύονται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον για το οποίο νιώθουν αποστροφή.(Ladd et al., 2017). Με στόχο να αναδειχθεί η διαμεσολάβηση των ομηλίκων ως καλή πρακτική για την θετική προσαρμογή και ένταξη των μαθητών στο σχολείο ,η παρούσα εργασία εξετάζει πώς η εκπαίδευση στην «πρόληψη και ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων» θέτει τις βάσεις για την καλλιέργεια επικοινωνιακών δεξιοτήτων. σχέσεων φιλίας και γενικότερα σχέσεων δεσμών με το σχολικό περιβάλλον, μέσα από την ενεργή συμμετοχή στις εκπαιδευτικές διαδικασίες. Έτσι οι μαθητές ανταποκρίνονται εύκολα στις απαιτήσεις του σχολείου, προσαρμόζονται και εντάσσονται καλύτερα σε ένα περιβάλλον που τους προκαλεί ενδιαφέρον. Με άλλα λόγια η διαμεσολάβηση των ομηλίκων αναζητείται περισσότερο ως μέσο κοινωνικοποίησης του μαθητικού πληθυσμού και αναβάθμισης τόσο των εσωτερικών όσο και των εξωτερικών συμπεριφορών του. Με αυτόν τον τρόπο εξομαλύνονται οι διαφορές που προκύπτουν όταν οι χαρακτήρες δεν είναι συμβατοί μεταξύ τους ή έχουν διαφορετικά συμφέροντα (Johnson και Johnson,1996: 462). Με την παρούσα ποσοτική έρευνα αναζητήθηκε ο δείκτης κοινωνικής ικανοποίησης και οι σχέσεις με τους ομήλικους και τους καθηγητές τους στο μαθητικό πληθυσμό μαθητών/τριών της Α Λυκείου στο 1ο Επαγγελματικό Λύκειο της Σιβιτανιδείου Σχολής. Μέσα από τις απαντήσεις μελετήθηκαν επίσης οι γνώμες και οι συμπεριφορές των παιδιών απέναντι στη βία, τις συγκρούσεις και τις δεξιότητες επίλυσής τους. Συνοπτικά τα αποτελέσματα έδειξαν την αυξημένη ευαισθησία των μαθητών/τριών απέναντι στην αναγκαιότητα να παρακολουθήσουν προγράμματα διαχείρισης θυμού, την επιθυμία να τους αποδέχονται οι συνομήλικοι και να δημιουργούν φιλικές σχέσεις μαζί τους. Έδειξαν ιδιαίτερα προβληματισμένοι σχετικά με την επιβολή ποινών. Η κοινωνικοποίηση του στο σχολείο δεν φτάνει σε υψηλά επίπεδα ενώ ήταν ιδιαίτερα θετικοί όσον αφορά στην σχολική διαμεσολάβηση.

Both school adjustment and integration are multidimensional concepts and they refer not only to the students’ education but also to the interaction which takes place at school and concerns all the members of the educational community. Due to this interaction, social relations as well as friendship are constructed among peers and this is crucial to the reduction of conflicts. However, the key to building friendly and healthy relations is the development of social skills. Having social skills can be beneficial to the school progress as well and this can strengthen the school adjustment too. Over the past few decades, conflicts at school have grown rapidly with the most serious ones leading to serious cases of school bulling too. Taking this into account we can easily conceive the protective role of friendship and social skills, part of which is the ability to deal with daily conflicts or disagreements before they turn out to be more serious. So, what can be done is to adapt educational methods which can teach techniques of communication, making thus the contrast between personalities or groups less inevitable. Moreover, these methods prevent the escalating of conflicts which may result in a violent behaviour or a permanent and constant bulling. The school environment has to be peaceful and attractive. Otherwise, pupils feel stressed or even worse isolated and this may ,up to a great extent, make them drop out since they did not manage to adjust. The aim of thís dissertation is to present the «peer mediation» as an educational way to prevent and resolve conflicts. This can be achieved by making pupils involve actively in this project. Being completely aware of their peers’ problems due to the same age,it becomes more than obvious that they can contribute to the restoration of any dispute after having first been educated to empathy, active listening and equality. This can ensure quality of experience based on the principles of effective communication. On the one hand pupils can be fully in line with the objectives of school as the environment stops being hostile and consequently adjust and on the other hand they acquire beneficial skills for their adulthood. The research of the second part attempts to evaluate the level of the social satisfaction of some pupils in a vocational school as well as the acquired skills of dealing with difficult situations or conflicts.They reject the traditional way of punishment, that they like being accepted by their peers,they also want to have their teachers closed to them, they believe in a non violent school climate and they would like to know how to lessen their anger in order to feel satisfied. This is exactly what the peer mediation wants to achieve for our schools.